Günün Tarihi

16 MAYIS'TA ASLINDA NE OLDU?

Günün Tarihi

16 Mayıs 1919: M. Kemal Paşa'nın Samsun'a Çıkmadan Padişah ile Görüşmesi

Abdurrahman Dilipak Padişah ve Mustafa Kemal arasında sıkça gerçekleşen görüşmelere dikkat çeker: Mustafa Kemal,  Vahdeddin ile 15 ve 22 Kasım'da yaptığı bu görüşmelerden sonra her Cuma günü Cuma selamlığından sonra yapılan kısa görüşmeler dışında 29 Kasım, 20 Aralık 1918'de iki ayrı görüşme daha yaptı. 1919'a gelindiğinde ise 16 Mayıs günleri çok önemli bir görüşme daha yaptı. (Dilipak,1989:35)

1.Kemal Paşa bu görüşmede duruşuna dinî bir eda katarak ilerlemiş ve sağ elini Kur'an-ı Kerim'in üzerine basarak şu yemini etmişti: "Bakanlar Kurulu'nca düzenlenip Padişah'ın iradesine sunulan 21 maddelik özel talimatta bana verilen yetkiler doğrultusunda Padişahımızın Anadolu illerindeki bütün mülki ve askeri memurlar üzerinde icrasına görevlendirildiğim denetleme ve soruşturmaları, Halife hazretlerinin yüksek rızası çerçevesinde iftihar kaynağım ve kölece övüncüm olan tam bir sadakatla elimden geldiği kadar yapacağıma yemin ederim. Vallahi billahi." (Öndeş,2012)

Bütün bu gelişmelerden  sonra, geniş yetkilerle donatılmış görevlendirme talimatı Harbiye Nazırı Şakir Paşa ile M. Kemal arasında hazırlanır. Mehmet Doğan, Mustafa Kemal'e bu görev sırasında bir çok imtiyazın verildiğini şöyle anlatır:M. Kemal Padişahla yaptığı görüşme için ise “Adeta Padişahla diz dize idik” der.Padişahın M. Kemal'e yolculuk hediyesi, üzerine tuğrası işlenmiş bir altın saattir. Padişah, Mustafa Kemal'i kendi salâhiyetlerini ona veren ve bir nevi padişah vekili gibi hareket etmesini temin eden bir ferman-ı hümayun ile de techiz eder. Tahsisat-ı mestureden ve hazine-i hassadan külliyetli miktarda para verilir. Mustafa Kemal, maiyetini kendisi seçme imkânına da sahip kılınmıştır. Sırf Mustafa Kemal Paşa ve maiyetine bu özel görev için bir gemi tahsis edilir. (Doğan,M,2005:33)

16 Mayıs 2007:Cumhurbaşkanı Sezer'in Görev Süresi Dolduğu Halde Makamından Ayrılmaması

27 Nisan'da doruğa çıkan gerilimin işaretleri birkaç ay öncesinden görülmeye başlanmıştı. Cumhurbaşkanı Necdet Sezer'in görev süresi 16 Mayıs'ta doluyordu. Ne var ki Başbakan Erdoğan'ın ya da eşinin başı örtülü başka birinin cumhurbaşkanı olmaması için üstü açık ve kapalı bir kampanya yürütülüyordu.

İlk kez eşi başörtülü bir şahsın Çankaya'ya çıkacak olmasını bazı mihraklar bir türlü kabullenemiyor, gerginlik politikaları üretiyorlardı.

Bu gerginlik ortamında Sezer, tam üç ay 12 gün Cumhurbaşkanlığı makamını işgal etmişti. 16 Mayıs'ta süresi dolduğu için çekilip, görevi vekâleten TBMM Başkanı'na devretmesi gerekirken bunu yapmamıştı. Halbuki daha önce benzer durumlarda anayasa gereği hep Meclis başkanları Cumhurbaşkanına vekâlet etmişti.

GÜNÜN TARİHİ - TERCÜMEİHÂL

GÜNÜN TARİHİ DİĞER YAZILARI

Yorum Yaz

  761822

-