20 TEMMUZ 2019 CUMARTESİ

Ayşe Yıldız

“AHLÂKSIZ ÂHLAK”

Ayşe Yıldız

“Ben güzel ahlâkı tamamlamak için gönderildim" Allah resulünün en meşhur kavlidir bu.

Tamamlamak,  ilk bakışta mevcut olanı tamama erdirmek türünde bir anlama sahip gözükse de,  burada asıl olan kemale erdirmek ya da nihai noktanın en üst limitine taşımak, insan-ı kâmil numunesine ermek kabilinden yoksa güzel ahlak zaten cemiyette vardı. Ve bu varoluş Risâlet tarafından tezyin edilerek güzel zirveye taşındı manasına değil…

Yüce yaratıcı, resulü için "Onda sizin için en güzel örnek vardır." Derken bize ahlakın önemini ve ayırıcı vasfını anlatıyor. Nedir ahlakı diğer değerlerden ayıran en bariz vasıf? Nedir Batı menşeli moral değerlerden ya da günümüz alışkanlığı ile kullana geldiğimiz "etik" kavramından farklı kılan? 

İlk sebep ahlak, hulk kökünden yani yaratılıştan bize verilen ve muhafaza eylememiz emredilen bir vasıf ilahi ve ilahi olmakla birlikte, yaratılana, yaratıcı tarafından bahsedilen bir şeref bir imtiyaz. Etik ise cemiyetin koyduğu ve uyulmasını salık veren kurallar bütünü. Her hâl-ü kârda birinin orjini semavi diğerinin ise arzi ve arızidir.

Özü itibariyle insanların yaradılışından ötürü kazandıkları özellikleri kapsayan ahlak anlayışı ve ahlaki hayat prensipleri, Âdemden Âdeme kadar hep var olmuş ve var olacaktır.

Şayet insan, ahlaki değerlerin dikkate alındığı sosyal bir ortamda hayatını sürdürür ama bu dikkati kendi için değil bir başkası için söz konusu ediyorsa, bu durum nihayetinde bir gösteriş dünyası haline gelir. Güzellik, sevgi, sadakat, hakikat gibi kavramlar insanın propaganda ettiği değerler olarak sosyal ilişkileri en minimum seviyede esneterek kendine alan açma ve bu alanda ahlaka, ahlaksızlık giysisi ile iletişim uzmanı lakin sahtekâr bir pragmatisttir.

Bu manada inandıkları değil, menfaatleri çerçevesinde eylem ve söylem geliştirmektedir.

Zijderveld'e göre ahlaksız ahlak: Fert ya da cemaatlerin söylem ile eylemlerinin zıt bir hal arz etmesi, hatta çoğu zaman kasıtlı bir şekilde değişen şartlara uygun bir durum arz ettiğini söyler.

Hâsılı, ahlakın güzelliğinden dem vurup, güzelleme yapan ahlaksızlara kadar cemiyetin katmanları kemalata değil kem alata meftun.

AYŞE YILDIZ - TERCÜMEİHÂL

AYŞE YILDIZ DİĞER YAZILARI

Yorum Yaz

  382715

-