14 ARALIK 2019 CUMARTESİ

Elif Sönmezışık

ESKİ BEY-EFENDİLİK VE YENİ RAMAZAN

Elif Sönmezışık

Baharın son terennümünü farkına vardığım bir günde, Fatih'in ayakaltı duraklarından birindeyim. Hayatın çeşitlemesini solumak için uygun bir nokta. Fakat öyle gözlerimi yerinden kımıldatacak, dikkatimi harekete geçirecek bir şey yok. Yılgınlık var asfaltta… Ramazan arefesine yaklaşmış bir gün işte.

Zaten hep öylesinelikler içinden çıkmıyor mu kıyı köşe hikâyeleri? Yahut sinmiyor mu demeliyim? Evet, siniyor. Hız çağında kendinin kimsenin bilmediği dünyasından fotoğraflarla dolu duvarına yaslanmış bir kabuğun içine siniyor. Öyle bir karşılaşma bu. Durağa birden çizilmiş gibi duran gölgeyi fark edince beliriş sebebini takibe alma ihtiyacı hissediyorum.

Omuzları düşmüş biraz. Ama hâlâ kendime yeterim edası var. Açık kahverengi ceketinin içinden görünen bal rengi süveteri, koyu kahverengi pantolonu, üzeri delikli taba rengi ayakkabıları, başında kalın ve çelik örgülü taba rengi takkesiyle oturuyor. Gözü yormayan, kendini gösterme kaygısı olmayan tertemiz bir uyum. Gözlerini çevreleyen derin kırışıklıklar, bereketli gece okumalarında uykuyu kovmak için uzun uzun ovularak eskitilmişe benziyor.

Gözlerinin akı pembeye dönmüş. Yüzüne ve ellerine abdest aydınlığı yerleşmiş. Muhlis, alışmış, çok çok gücenmiş ama sonunda alınganlıktan vazgeçmiş, susmuş, Hakk'a yönelmiş bir hâl içinde. Böyle bir zamanda onunla yaşıt olup gördüklerine tanık olasım geliyor. Beyhude, ısrarsız, kısa süren bir talep benimki. Onun için hemen geçip gidiyor.

Yetmiş beşlerini süren bu “beyefendi”, çocukluğunda kısmen orijinal kalmış bir İstanbul'u yaşayabilmiştir. Onun çocuk hülyalarında dolanmak, belki birkaç mescidin, kapısı kilitli tekkelerin, türlü türlü süslenmiş sayısız çeşmenin ve sebilin, birkaç önemli medresenin yıkımıyla da yüzleştirecek elbet. Ama benim asıl hissetmek istediğim, onun çocukluğuna mıhlanmış latif sözler, bugünkü lüks muhataplığıyla alakası olmayan seçkin yaşantılar, Arnavut kaldırımlı yollar, gündelik hayatın rotasını çizen mahalle karakteristikleri, azalmaya yüz tutmuş ahşap kafesli, cumbalı evlerden yükselen sabun kokuları ve beyaz tülbentli nineler, anneler… Sokakların altmış yıl önceki hikâyeleri, sesleri, insan dokuları, komşulukları, mobilyaları, yemekleri…

O sokaklarda bakışlarını eskitmekte olan bir annenin hayır duasıyla uğurlanmıştı her gün işe. Kuru havalarda Fatih Camii'nin minare gölgelerinde yürümüştü eve kadar. O gelene dek yatsı ezanları uzun uzun okunmuştu karşılıklı camilerden. Sokak onu tarhana ve katık kokuları ile karşılamıştı. Yedeği olmayan halılara basınca rahatlamıştı ayakları, pencere önü dar sedirlerde dinlendirmişti sırtını, bir yer sofrasıydı karnını doyurduğu, yedeği olmayan çarşafa geçirilmiş Sümerbank kumaşından yapılma yorgandı uyuduğu.

Bilmek istediğim Boğaz'a nazır bir beyefendinin maceraları, cemiyet hayatı değildi zaten. Hayatın her yerine sinmiş bir hayat da değildi. Bilmek istediğim, kendi hâlineliğin o sonsuz sadeliğinde, her eşyanın en doğal hâliyle duyulduğu bir sakinlikti.

O, durakta ait olmadığı karmaşık, bol makineli dünyayı seyrederken; içindeki zamanı durduran, çağa kafa tutmak gibi dertleri olmayan, Allah'ın bir sevgili kuluna özenmek, onu izlemek kadar güzeldi. Bir ahval muhasebesiydi. O ise beklediği otobüs geldiğinde vakarını bozmadan ortalama adımlar atarak bindi araca, Fatih'in bir yerinden başka bir yerine gidebilmek için. Etrafına sinen o aharlı şehir fonu da arkasından çarçabuk dağılıverdi. Sokak yeniden gürültüye boyandı.

Bugün Ramazan'ın ilk günü… Ramazan, karşılamalarımız ve uğurlamalarımız çoğaldıkça çocukluğun mutlu günlerini hatırlatan bir müjdeyle geliyor her seferinde. Hayat ne kadar acı, keder ve yoksunluk taşırsa taşısın, Ramazan'ın akışı ve rutini durduran atmosferinin yanında, ahali içinde ferdî muhasebelere gebe iftarları, sahurları var. İnşallah bu Ramazan da, geceler günleri kovalarken iki satır ahvalimizi düşündüklerimizden olsun.

ELİF SÖNMEZIŞIK - TERCÜMEİHÂL

Yazar Elif Sönmez Işık, Türkiye Yazarlar Birliği 2017 yılı 'basın fıkrada' ödülü sahibi

ELİF SÖNMEZIŞIK DİĞER YAZILARI

Yorum Yaz

  927635

-