Kâmil Kemal Güller

FRANKFURT OKULU

Kâmil Kemal Güller

Marksizm içinde barındıran ‘Frankfurt Okulu' enteresan bir yapıdır. Frankfurt Okulu ile ilgili pek yazı, konuşma, inceleme çok az mevcuttur. Bir zamanlar aşırı çok uçların olduğu Batı dünyası, Batı Avrupa'sı vardı. Şimdi bu günümüze bakınca kültürel bir çoraklık, bir çöl içinde olduğumuzu ve kaybolduğumuzu fark edeceğiz.

Komünizm yıkılmış ve bu yıkılışı sırasında Pragda Alman elçiliğinde Michael Steiner ile görüşmelerim vardı. Daha Önce Budapeste Martin Eberts ve Bukreşte Klaus Brambach ilede 1985-1999 yıları arasında Dr. Otto Von Habsburg ile çeşitli görüşmeler yapmıştık. Sol hareket ve sol oylar azalmış, sosyalist rüyanın, eşitlik, birlik, hürriyet, gibi sloganları tükenmiş ve yıkılmıştı.

Fakat bu insanların kaybettikleri dünya görüşü başka bir şey kazandılar, Toplum üzerinde olan değerleri geniş bir yelpazede yer almaktaydı, Batıda muzaffer değerlerin organize revisyonu, değiştirilmesi, her medyada ılıman sol görüşü olarak tekrar tekrar bir görüş barışcı, insancıl olarak tekrar sunulmaktadır.

Sertlik zorbalık, her yerde kaybetti, rejimler değişti, askeri yapıları yıkıldı. Çin ve Uzakdoğu modelleri, süper kapitalist hale gelmiş toplumlar oldular, Sol sonrası diyeceğimiz radikal elitler teknolojik toplumu yönetmek durumundayken donup kalıplaşmış görüş olan ve bir çok Marksist'in çaresizlik içindeki Frankfurt okuluna bakacağız, Türkiye'de elit dediğimiz kısmı da içine alan, din karşıtı, tamamıyla batıcı ve askeri totaliter rejim destek verenleri unutmayalım.

Bir çok Marksist umutsuzluk içinde çaresizlik ve karamsarlık içindedir, Buna rağmen kaybettiklerinde zafer, yenilgileri zafer arayışları devam etmektedir, Gezi olayları bunun bir misalidir, 20 Y, Yıl başlarında İngiltere'deki sağ ve sol entelektüel guruplar münazara yaparlardı. Bu Eton özel okulunda ve Oxford Üniversitesi'nde çok gelişmiş haldedir, Fakat şimdi sağ sol münazarası mümkün değildir, Sol kanata yüzyıl başında kapitalist bir topluma dönüşü söylenseydi sen delirdin mi denirdi, Marksizm'in ideolojisinin yörüngesi değişti ve şimdi liberal olarak bir görüş içinde bulunmaktadırlar. Bu liberalizm 50-60 yıl önceki liberalizm hiç değildir. hele 150 yıl önceki liberalizm hiçte değildir, Bu liberalizm görüşü ile liberal fikirler, örf ve adetler, gelenekler, materyalist, sekülarist, dinsiz bir görüş haline gelmiştir. Bu radikal sol baskı ve uygulama neticesidir. Frankfurt Okulu görüşüne göre, komünizmde olan sertlik, aşırılık, toplama kampları liberaller tarafından beğenilmez. Gizli polis, baskınlar, iftiralar, yok etmeler, kayıplar falan… Andrev Vyshinsky çıglıkları sadece ölüm ve yok etme üzerineydi.

Her şey sevgi, insanlık, barış, eşitlik, kardeşlik üzerineydi Fransız Komünist Parti yayın organı L'Humanite ve bunun tesirinde kalan batılı entellerimizi düşünelim. Sartre ve Adorno gibi figürlar bu yörünge içinde birer düşüncedir.

Marks'ın teorisine göre entellektüel guruplar toplumu idare edebilirler. Entellektüel Fransız tipi olanları en tutarlıdır. Sen medyaya bak, sen kitap yaz, sen sanat ve galeri işine bak, tiyatro ile ilgilen, müzik işine sen el atacaksın gibi… Bunun benzerleri Türkiye'de çok açık ve net görünmektedir hele Fransız şaraplarından bahsetmek ve kadehi tutmayı bile bilmeyen entellerimiz vardır. Bu organize liberalizm olarak devam etmektedir. Marksizm en önemli özelliklerinden biride bütün dini fikirlerden kopmak, ayrılmak, dinin insan teorisi olduğunu birçok lisan içinde çoğaldığını empoze etmektir. Hiç bir manevi varlık yoktur. İnsan üzeri başka varlık ve yaratıcı yoktur. Her şey Materyalizm üzerine kurulmuştur. Sovyetlerin yıkılışından sonra Yeltsin'in seçimlerinde Rus Ortodoks Hırıstiyanlığının durumu ortadadır. Bunu Türkiye'de Kemalizm ve din olarak halkın seçimlerindeki kararlılığı da bellidir.

Kamboçya'daki Pol Pot, Budist ve inançlı olanları yok etme daha önceki her şeyi yok etme olarak görülebilir. Bunu CHP ilk kuruluşundan itibaren yapmıştı, Mao, Marks'tan daha radikal bilinir. İnsan boş bir kâğıttır, bir insanı al, işkence yap, bir maymuna enkaza dönüştür. İnsan Tanrıyım der ve intihar eder, insan değişkendir. Plastikleştikçe istediğin şekle sokarsın. Plastik kredi kartları, metro para atarak alınan plastik biletler insanı insandan günümüzde koparmıştır. Bana bir adam ver yarım saate komünist yapayım. Böyle bir ideoloji Kore savaşında esirlere beyin yıkama taktikleri örnekleri ve Maoist teori.

Yüzde 5 liderlik kadrosu vardır. Her gurup içinde bunları yok edersen  diğerlerini elde edebilirsin. 1840 Alman entelektüelleri bira salonlarında toplanırlar. Die Frei serbest kişiler olarak tanımlanırlardı. 1840'larda milliyetçilik ve liberalizm ideolojisinden farkları yoktu. Bu entelektüel gurup 1840'larda radikal olarak dünyayı değiştirelim sloganlarına başladılar. Bugün birçokları unutulmuştur. Botha Strauss - Otto Strauss, Feurbach hatırlanır. Marks hakkında yazısı vardır. Max Stirner bilinir aşırı bireysellik kitabı vardır. Engels vardır teorinin finansçısı İngiliz fabrika sahibi birde köşede duran sakallı iri yarı genç Marks vardır. Marksizm'de fikirler girdabı vardır. Her zaman huzursuzdur. Her zaman tenkitçidir. Bir yayın yaparlar geri çekerler, radikal karar verirken silerler.

Bugün Türkiye'de mevcut olarak incelenebilir. Bunlara mantıksal yorumlama dialektik diyebiliriz. Eski Yunan Hegelian teorisini kullanırlar. Heraklitus düşüncesine göre her şey değişip durmaktadır. Marksisitler birbirleri ile didişirler. Yazboz tahtası haline gelmiş dünya görüşünden telaşından hiç bir yapımları yoktur. Her Marksist gurupta şu tipleri görürsünüz. Oldukça meziyet zaafı, sevecen, sevgi dolu, hümanist, kişilerdir, sanki papazın kızı tiplemesidir. Ah biraz daha sevgi verebilsek, sevgiyi insanlara yayabilsek, sevgi aşılasak. Bu tip insanları aşırı solda ve komünizmde her zaman görebilirsiniz. Fakat podyumun diğer tarafında dinsiz, imansız, vicdansız, psikopat  tipli, kriminal tipleri görürsünüz. Gücü kuvveti idareyi ele geçirince ne ideoloji kalır, ne hümanizm İnsanları sevmeyen tiplerle karşılaşırsınız.

Bu sebepledir ki komünizm geldiğinde temizlikler başlar, kendi içlerindeki şu salakları def edelim, yok edelim, sevgi, hümanizm diyen aptalları yalakaları yok etmeyle başlar. Sağcı bir rejimde olsa temizlik gene başlar çünkü insanlar güç ve otorite için uğraşır. En radikal versiyonu Troçkizm'dir. Rejim kendini yenilemeli, mücadele, kavga devam etmeli, dinlenme yok. Trocki'nin yazıları vardır. Sevgi yok, huzur yok sadece mücadele vardır. Mine Urgancı ‘Bir dinazorun hatırası' kitabında Troçki ile olan hatırasını anlatır. Donuk, soğuk insan dışı bir mahlûktur.

Lenin'e Marksizmi Plenkanov ögretmiştir. Bolşevik ihtilalini beğenmez. Menşevik dediğimiz guruba dâhil olan Plenkanov, bazı elit, kibar profesörler Marksizm teoriye ters düşerler. Plenkhanov düşüncesine göre gelişmemiş toplumlarda, askeri bir ihtilal, bugünkü 3. Dünya toplumlarında görülen diktatörlük teoriye göre de kapitalizm ve burjuva sınıfına izin verilerek verimli proleteryan sanayi yaratmak, burjuva liderleri, kusurlu komünizmden sosyalizmi yaratmak.

Geçmişe baktığımızda Türkiye bu tecrübeleri yaşamıştı ve sanayi, kapital medya kimlerin elinde olduğu açık ve net biçimde incelenir. En radikal kominiz tecrübesi Kamboçya'da yaşanmıştır, Pol Pot asıl ismi değildir. Political potential (politik potansiyel) Maoistlerin tabiriyle POL POT olmuştur. Anarşist Marksist teorist tanımıyla yeni bir yapı yeni toplum, eskiyle tarihiyle dini ile kültürü ile sıfırlanmış yepyeni bir toplum yaratmaktı. Bunu Türkiye'de Osmanlı'nın yıkılışı ile de karşılaştırmak mümkün. Frankfurt Okulu teorileri üzerine geçelim.

Frankfurt Okulu Almanya'da kuruldu. Marksizm krizlere inanır. Her şey krizdir, ailede kriz vardır, yeni yapılanma krizdir. Devamlı huzursuzluk içindedirler. Frankfurt Okulu Marksizm'i tenkit eder, daha sade diyalektik form entellektüel  ki, topluma uyum sağlasın. Frankfurt Okulu karışıktır, kötümser ve umutsuzdur. Arkadaşım Gilad Atzmon batı toplumu aile ve din yapısı bozulmasını radikal Marksizm'den daha çok Frankfurt Okulu tesirine bağlar, Lövental, Horkheimer, Adorno, Neumann, Anglo Sakson, Amerikan emperyalist bağlantılı oldular. Sebebi ise Almanya'da faşizm iktidara gelişi ve ABD'ye yerleşmeye geçtiler. Almaya'dan taşındılar. Adorno Kaliforniya Üniverstesi'nde iken Frankfurt Okulu Almanya'da kapatıldı.

Psikolojik teoriler ürettiler ki, günümüzde geçerlidir ve çok ilginçtir. F ölçegi adalandırılır. "F" faşizm olarak personalite testidir. Her harf zihinde ne manayı çağrıştırıyor ne kadar faşist ne, kadar dindar, onu belirleyen bir ölçümdür.

Adorno, ‘Negatif diyalektik kitabı' serileri vardır. Adorno kötümser hali ve ruhu vardır. Adorno liberalleri düşman olarak görmektedir. Gerçek komünizmde liberaller pislik aşağılık varlıklardır, ama günümüzde Marksizm liberallerin içine girmiştir. 20. yy sosyal demokrat Marksizm demektir. İnsanlar politik olarak birbirleri ile kavgalıdırlar. Toplumun büyük kısmıysa tabağında yemek, sağlık, eğitim ve güven içinde huzur da ise nasıl yönetilirse umurunda değildir. Bugün Türkiye'mizde batını anlamakta zorluk çektiği ve devamı dış yalan yayınlarla huzur moral bozucu yayınların sebebi boş değildir.

 Frankfurt Okulu entelektüel kimlik olarak Max Horkheimer filozof, sosyolog sosyal psikolok, Yahudi zengin bir ailenin oğlu. Friedrich Pollock, siyasal ekonomist, Frankfurt Okulu teorisyenlerinden zengin Yahudi bir işadamının oğlu. Theodor Adorno filozof sosyolog teorisyen müzikolog Frankfurta şarap ticareti yapan zengin bir aile oğlu. Erich Fromm psikoanlist sosyal pspikolog toplum filozofu, Yahudi kanunları doktorası aldı. Özgür Yahudi okulunda dersler verdi, Amerika'yı kendine mekân yapmıştı, 1965'ten sonra İsviçre'ye yerleşti.

Herbert Marcuse, sosyal teorisyen yeni solun babası Yahudi ve zengin ailenin çocuğu olarak Berlin'de doğmuştur. Franz Neumann siyasal bilimci hukukçu. ABD, Frankfurt Okuluna katılan teorisyen çekirdek kadrodan değildir. Henryk Grossman siyasal ekonomist, 1881'de zengin bir Yahudi oğlu olarak Krakovda dogdu. Walter Benjamin kültür tarihçisi edebiyat eleştirmeni.

Frankfurt Okulu üyeleri ile bağlantı kurmasının temel sebebi hem Marksist hem de Yahudi oluşlarıdır. Leo Lowenthal Yahudi zengin doktor oğlu, felsefeci edebiyat kültür uzmanı. Şimdi Türkiye'de yılarca basın yayında köşe tutmuş, fırsat buldukça New York, Londra, Paris yeni yılarını geçiren zengin Türkiye vatandaşlarının durumlarının anlaşılması için bir özettir. Marksizm hayranı, din düşmanlığı, zengin batıcı ve kültürel erozyona uğramış tipleri anlamanız yakın tanımanız bakımından nottur.

KÂMİL KEMAL GÜLLER - TERCÜMEİHÂL

KÂMİL KEMAL GÜLLER DİĞER YAZILARI

Yorum Yaz

  081662

-