23 ŞUBAT 2020 PAZAR

İRAN - ARABİSTAN KRİZİNE BATI BENZİNİ

Suudi Arabistan, Şii din adamo Nimr el-Nimr'i terör suçundan idam etmesi çeşitli tepkiler yol açtı. Batılılar İran’ın yanında saf tutarken, körfez ülkeleri Suudi Arabistan’a destek verdi. İran ise Suudi Krallığını tehdit etti. İran’a yakın bir site İran’ın da 27 Sünni âlimi idam kararı verdiği iddia etti.


İRAN - ARABİSTAN KRİZİNE BATI BENZİNİ

Yeni Söz | Haber Merkezi

2012'DE TUTUKLANDI

Suudi Arabistan Katif şehrinde rejim karşıtı protestolarını organize emek ve halkı isyana teşvik suçlamasıyla 2012'de tutuklamıştı. 2013'de ise muhakeme etmeye başlamıştı. ‘Halkı isyana teşvik, fitne çıkarma ve güvenlik güçlerine direnme, ateş açmaya çalışmak' suçlamasıyla yargılanan Nemr, 15 Ekim 2014'te idama mahkûm edilmişti.

EL KAİDE'Cİ DE İDAM EDİLDİ

Tahran yönetimi, Arap Baharı sürecinde Bahreyn ile birlikte Suudi Arabistan'da da halkı isyana teşvik ettiği gerekçesiyle tutuklanıp, idam cezasına çarptırılan Nemr'in idam edilmemesi için çağrıda bulunmuştu. Suudi Arabistan ise önceki gün 47 kişi ile birlikte Şii din adamı Nemr ve El Kaide mensubu Faris Zehrani'yi idam ettiğini duyurdu.

TÜRKİYE'DEN SEKÎNET ÇAĞRISI

İran'ın idamı mezhep meselesine indirgemesine batından destek geldi. Bölgesel kargaşalardan çıkar uman batı ise yangına körükle gidiyor. BM, ABD ve AB'den sorumsuz açıklamalar gelirken Arabistan'da bulunan Diyanet İşleri Başkanı görmez ise taraflara sekînet çağrısında bulundu. İran, Suudi hanedanını tehdit etti, Arabistan ise İran'a nota verdi.

TAHRAN ELÇİLİĞİNİ ATEŞE VERDİLER

İran'ın başkenti Tahran'daki Suudi Arabistan Büyükelçiliği önünde toplanan Şii eylemciler, Suudi Arabistan yönetimi aleyhinde sloganlar attı ve elçiliğe girerek binayı ateşe verdi.

Güvenlik güçlerinin olaylara müdahale ederek elçiliğe giren eylemcileri dışarı çıkardığı belirtildi. Polisin müdahalesine rağmen gösterilerin elçilik çevresinde beklemeye devam ettiği bildirildi.

SUUDİ ARABİSTAN'DAN İRAN'A NOTA

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı'nın, İran'ın Riyad Büyükelçisi'ni çağırarak, Ayetullah Nemr Bakır en-Nemr'in idam edilmesi konusunda ülkesinden yapılan açıklamalar nedeniyle protesto notası verdiği bildirildi.

Yargılama sürecinin tamamen hukuki süreçler sonunda alınan kararlar sonucu cezaların infaz edildiği aktarılan haberde, İran'ın bu tür açıklamalarının Suudi Arabistan'ın "iç işlerine açık müdahale" anlamına geldiğine dikkat çekildi.

SPA haberinde ayrıca, uluslararası kanunlar gereği İran'ın ülkede bulunan Suudi Arabistan başkent Tahran'daki büyükelçilik binası, Meşhed kentindeki başkonsolosluk ve ülkedeki diplomatları korumakta sorumlu olduğu ifade edildi.

IRAK'TA Şİİ LİDER SİSTANİ'DEN TEPKİ

Türkiye ve Suudi Arabistan hakkında çok sert açıklamaları ile tanınan Irak'taki Şii liderlerden  Ayetullah Ali es-Sistani, Suudi Arabistan'da Şii din adamı Ayetullah Nemr Bakır en-Nemr'in idam edilmesine tepki gösterdi.

Sistani'nin Necef'teki ofisinden yapılan açıklamaya göre, Sistani, Suudi Arabistan'daki "el-Katif" halkına seslenerek, "Bölgede haksız yere kanları dökülen bir grup mümin kardeşimizin ve bunların içerisinde bulunan âlim Şeyh Nemr'in şehadet haberini üzüntüyle öğrendik" ifadelerini kullandı. Açıklamada, "Bu olayı kınıyoruz ve evlatlarını kaybeden yaslı ailelere başsağlığı diliyoruz" denildi.

BAHREYN'DEN SUUD'A DESTEK

Bahreyn Dışişleri Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, "Suudi Arabistan'ın Tahran Büyükelçiliği ve Meşhed'teki konsolosluk binasına yapılan terörist saldırıların kınandığı" belirtildi.

Söz konusu saldırıların "barbarlık" olarak nitelendirildiği bakanlık açıklamasında, Tahran yönetiminden "ülkesindeki yabancı diplomatlara yeterli koruma sağlanmasını ve saldırganlar hakkında gereken yasal işlemlerin yapılması" çağrısında bulunuldu.

Açıklamada ayrıca, Bahreyn'in "terör ve aşırılıkla mücadele konusunda Suudi Arabistan'ın yanında olduğu" tekrarladı.

INCANEWS'TEN KORKUTAN İDDİA

İran İnsan Hakları Aktivistleri Ajansı'nın Incanews adlı sitesinde İran'ın 27 Sünni din âlimini idam kararı aldığını iddia etti. Sünni tutuklular geldiği iddia edilen mektupta “İran rejiminin son senelerde çok sayıda Sünni genci idam ettiği iddia edildi. Doğruluğu son derece şüpheli olan iddiaların amacı bölgesel ve mezhepsel yeni bir kriz oluşturmaya dönük olma ihtimali var.

BM: MEZHEPSEL GERİLİMDEN UZAK DURUN

BM Genel Sekreteri Ban Ki-mun'un, Suudi Arabistan'da 47 kişinin idam edilmesi nedeniyle büyük üzüntü duyduğunu belirterek, mezhepsel gerilimi artırmaktan kaçınma çağrısı yaptığı bildirildi.

Genel Sekreter Ban'ın en-Nemr davasını Suudi yetkililerle görüşmelerinde defalarca dile getirdiği vurgulanan açıklamada, Ban'ın, Suudi Arabistan'a tüm idam cezalarını hapis cezalarına dönüştürme çağrısı yaptığı ifade edildi.

Ban'ın, en-Nemr'in idamı dolayısıyla protesto gösterisi yapanlara itidal tavsiye ettiği de belirtilen açıklamada, Genel Sekreter'in tüm bölgesel liderlere mezhepsel gerilimi artırmaktan kaçınma çağrısı yaptığı, Tahran'daki Suudi Arabistan elçiliğine yönelik şiddet eylemlerini de kınadığı kaydedildi.

ABD TEPKİLİ

ABD Dışişleri Bakanlığı, Suudi Arabistan'da aralarında Şii din adamı Ayetullah Nemr Bakır en-Nemr'in de bulunduğu 47 kişinin idam edilmesinin mezhepsel gerilimi tırmandırabileceği gerekçesiyle endişe duyduklarını bildirdi.

Bakanlığın açıklamasında, ABD yönetiminin, Suudi Arabistan'daki yasal süreçler hakkında duyulan endişeyi daha önce de ifade ettiği belirtilerek, Suudi Arabistan yönetimine insan haklarına saygı gösterilmesi, şeffaf yargılama ve barışçıl şekilde muhalif seslere izin verilmesi çağrısı yapıldı.

AVRUPA BİRLİĞİ'NDEN ÖLÇÜSÜZ TEPKİ

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Federica Mogherini, "Bu idam, halihazırda bölgeye büyük zararlar veren mezhepsel gerginliği, tehlikeli sonuçlara yol açacak şekilde tırmandırma potansiyeline sahip"

Avrupa Parlamentosu (AP) Başkanı Martin Schulz ise Twitter'da yaptığı açıklamada bir idam kararının bile çok olduğunu ifade ederek, "Suudi Arabistan'ın din adamı en-Nemr dahil 47 kişiyi öldürmesi, tarifsiz ve insanlık dışı. Güçlü bir şeklide kınıyorum" dedi.

AYETULLAH HAMANEY: İDAM HATA VE KOMPLO

İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney, Suudi Arabistan'ın Şii din adamlarından Ayetullah Nemr Bakır en-Nemr'i idam etmesini "siyasi hata" olarak değerlendirdi. Suudi Arabistan'ın Nemr'i haksız bir şekilde idam ettiğini savunan Hamaney, "Bu 3alim ne halkı silahlı bir harekete teşvik etti ne de gizli komplolar planladı" dedi.

Hamaney, Nemr'in sadece Suudi Arabistan yönetimini açık bir şekilde eleştirdiği için hukuksuzca idam edildiğini savunarak, "İlahi intikam şüphesiz Suudi siyasetçilerin yakasına yapışacak" ifadelerini kullandı.

İRAN DIŞİŞLERİ SUUD'U TEHDİT ETTİ

İdamlarla ilgili "Bu kısır ve sorumsuz politikanın sonuçları, faillerine dönecek ve Suudi yönetimi izlediği bu politika için ağır bedel ödeyecek" şeklinde açıklama yapan İran Dışişleri Bakanlığı,  her fırsatta Suud'u suçluyor.

İran'ın önde gelen din adamlarından Ayetullah Ahmed Hatemi de, işlenen ‘suçun' Suudi Arabistan Kraliyet Ailesi'nin yok olması ile sonuçlanacağını söyledi.

SUUD'DAN TEPKİLERE ÇOK SERT TEPKİ

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı yetkilisine dayandırılan ve resmi haber ajansı SPA'da yer alan haberde, dün idam cezaları infaz edilenlerle ilgili İran'dan yapılan açıklamaların şiddetle kınandığı, bunun kabul edilemez olduğu belirtilerek, şu ifadelere yer verildi:

"İran, idam edilen teröristler hakkında yaptığı açıklamalarla teröre destek veren bir ülke olduğunu ortaya çıkararak, gerçek yüzünü gösterdi. Yürüttüğü politikalarla bölge ülkelerinin güvenlik ve istikrarını hedef alan İran, terör eylemlerini meşrulaştırmak ve desteklemekle o teröristlerin eylemlerine ortak oluyor. Ayrıca İran, yürüttüğü kutuplaştırma ve kaosu tırmandırma siyasetinden de sorumludur."

"İRAN, TERÖRE DESTEK VEREN ÜLKE"

İran rejiminin teröre destek veren ülke olduğu için başka ülkeleri "teröre destek" ile suçlayabilecek son ülke olduğunu belirten yetkili, Birleşmiş Milletler (BM) ve diğer ülkeler tarafından defalarca İran'ın kınandığını kaydetti.

BM tarafından İran'da bazı devlet kurumlarının BM terör listesine alındığını aktaran yetkili, İran'ın 2001 yılından bu yana bir dizi El-Kaide liderlerini ağırladığını, El-Haber patlamalarını gerçekleştiren Suudi Arabistan vatandaşı sözde Hizbullah El-Hicaz örgütü mensubunu geçen yıl İran pasaportu ile yakalanana kadar 1996 yılından bu yana himaye ettiğini belirtti.

İran rejiminin, doğrudan olarak bölge ülkelerinden Irak, Lübnan ve Yemen'in iç işlerine karıştığını, Suriye'nin iç işlerine ise Devrim Muhafızları, Lübnan ve diğer ülkelerden topladığı Şii milisler aracılığıyla tamamen müdahale ettiğini bildiren yetkili, soğukkanlı bir şekilde 250 bin insanın katledilmesine, 12 milyon insanın yerinden edilmesine neden olduğunu, Körfez ülkelerinde ve Suudi Arabistan'da terör eylemleri planlayan hücreler ile Bahreyn ve Kuveyt'e patlayıcı ile silah taşırken yakalanan militanların ele geçirildiğini vurguladı.

"İRAN REJİMİ, GEÇEN YIL YÜZLERCE İRANLI'YI İDAM ETTİ"

Geçen yıl şeffaf yasal prosedür takip edilmeden yüzlerce İranlı'nın, İran rejimi tarafından idam edildiğini söyleyen yetkili, bütün bu idamları yapan ülkenin utanmadan insan haklarından söz ettiğini bildirdi. İran'ın aksine Suudi Arabistan'da işlerin şeffaf yürütüldüğünü ifade eden yetkili, yargının bağımsız olduğunu ve mezhepler veya konumlar arasında herhangi bir ayrım yapılmadığını söyledi.

Mehmet Görmez'den Suud'a iadeyi ziyaret

Geçtiğimiz hafta İran'a giden ve üst düzey görüşmeler yapan Diyanet İşleri Balkanı Mhemet Görmez, dünde Suudi Arabistan'a gitti. Görmezi İslam İşleri, Evkaf, Tebliğ ve İrşat Bakanı Dr. Salih Bin Abdülaziz Al-Şeyh tarafından havalimanında karşıladı. Görmez, resmi temasları kapsamında Suudi Arabistan'ın önde gelen din adamlarıyla görüşecek

Görmez'i, Riyad Kral Halit Uluslararası Havalimanı'nda, Suudi Arabistan İslam İşleri, Evkaf, Tebliğ ve İrşat Bakanı Dr. Salih Bin Abdülaziz Al-Şeyh, Türkiye'nin Riyad Büyükelçisi Yunus Demirer ile çok sayıda bakanlık görevlisi ve diğer yetkililer karşıladı.

Havalimanında gazetecilere açıklamalarda bulunan Görmez, İslam İşleri, Evkaf, Tebliğ ve İrşat Bakanı Dr. Salih Bin Abdülaziz Al-Şeyh'in, 3 yıl önce Ankara'yı ziyaret ettiğini hatırlatarak, "Bizim iadeyi ziyaretimiz ancak bugün gerçekleşebildi. İlmi yönden, kültürel yönden, kardeşlik bağlarımızın güçlenmesi yönünden bu ziyareti önemli görüyoruz. Bizim amacımız iki ülke arasında ilişkileri yenilemek. Heyetinizle birlikte samimi ve sıcak karşılamanız için teşekkür ederim" diye konuştu.

Görmez, İran temaslarının hemen arkasından gerçekleşen Suudi Arabistan ziyaretinde, yarın Suudi Arabistan'ın önemli din adamları ile bir araya gelerek barış ve itidal vurgusu yapacak.

Yarın başlayacak resmi temasları kapsamında Suudi Arabistan Baş Müftüsü Abdülaziz Al Şeyh ve Fetva Kurulu üyeleriyle de görüşecek olan Görmez, İslam İşleri, Evkaf, Tebliğ ve İrşat Bakanı Dr. Salih Bin Abdülaziz Al-Şeyh ile bir araya gelecek.

Yorum Yaz

  117331

-