Hüseyin Yağmur

MEHMED ZAHİD KOTKU HOCAEFENDİ’Yİ ANARKEN

Hüseyin Yağmur

13 Kasım 1980 son devrin önemli mürşidi kamillerinden Mehmed Zahid  Kotku Hocafendi'nin vefat günüydü. Bu vesile ile Hocaefendi'yi tekrar hatırlamakta fayda var.

 Mehmed Zahid Kotku 1897'de Bursa'da doğdu. Kotku'nun ailesi Osmanlı-Rus Harbi sonrasında Azerbaycan'daki Şirvân'a bağlı eski bir hanlık merkezi olan Nuha'dan göç eden Müslümanlarla geldiler. Bursa'ya geldiğinde henüz 16 yaşında olan babası İbrahim Efendi, Bursa Hamza Bey Medresesinde tahsil görüp çeşitli yerlerde imamlık yapmıştır.

 Mehmed Zahid Efendi ilk ve orta öğretimini Bursa'da tamamladı. I. Dünya Savaşı sebebiyle 18 yaşında askere çağrılmış, Suriye cephesinde uzun yıllar askerlik yapmıştır. Askerden döndükten sonra İstanbul'da dini toplantılara katılmaya başladı. Gümüşhanevi Dergahında Ömer Ziyaüddin Dağıstanî'nin öğrencisi oldu.

 Mehmed Zahid Efendi, Tekirdağlı Mustafa Feyzi Efendi'nin yanında tahsîl-i kemâlâta devam etmiş, müteaddit defalar halvete girmiş, 27 yaşlarında hilâfetnâmeyi, Râmuzü'l-ehâdîs, Hizb-i A'zam ve Delâilü'l-hayrât icâzetnâmelerini de almıştı. Bayezit, Fatih ve Ayasofya camii ve medreselerinde derslere devam etmiş, bu esnada hafızlığını da tamamlamıştır. Çeşitli yerlerde imamlık ve hatiplik yaptı. Tekke, zaviye ve türbelerin kapatılmasından sonra Bursa'ya döndü.

 Bursa ovasındaki İzvat Köyü'nde(Günümüzde Osmangazi İlçesine bağlı Çukurca Mahallesi) 15-16 sene kadar imamlık ettikten sonra Üftade Cami-i şerîfi'nin imam-hatipliğine tayin edilerek şehirde hisar içindeki baba evine yerleşti. Burada 1945'den 1952'ye kadar hizmet etti.1952 yılında Gümüşhaneli Dergâhı postnişini ve eski tekke arkadaşı Kazanlı Abdülaziz Bekkine'nin vefatı üzerine, İstanbul'a naklolarak Fatih'te bulvara nazır Ümmügülsüm Mescidi'nde vazifeye başladı.1.10.1958 tarihinde Fatih İskenderpaşa Cami-i şerîfi'ne nakil olundu ve vefatına kadar bu vazifede kaldı.

 Çevresince çok sevilen ve vaazları ilgiyle izlenen Kotku'nun tebliğ misyonu cemaati mensuplarınca benimsenerek cemaate dönüştü. ‘İskenderpaşa Cemaati' adını vaazların başladığı İskenderpaşa Camii'nden almış oldu.

 Mehmet Zahid Kotku 1979 yılında gittiği, Hicaz'dan 1980 yılında ağır hastalıkları sebebiyle geri döndü, 13 Kasım 1980'de vefat etti. 14 Kasım 1980 günü Süleymaniye Camii'nde çok kalabalık bir topluluğun eşliğinde kılınan cenaze namazının ardından Süleymaniye Camii haziresine defnedilmiştir.

 Bu esnada Süleymaniye, Şehzadebaşı, Fatih ve çevrelerinde trafik durmuş, Süleymaniye'nin içi ve avlusu kâmilen dolduğu gibi, cemaat sokaklara taşarak Esnaf Hastanesi'nin yanına kadar uzanmıştı. Vefatını duyanlar içinde Anadolu'nun en uzak şehirlerinden olduğu kadar Avrupa'dan gelenler de vardı. Uzakta bulunan muhiblerinden çoğu da vaktinde haber alamama yüzünden cenazesine yetişememişlerdi.

 Vefatı İslâm âleminde de büyük üzüntüye yol açmış, Suudi Arabistan'da, Kâbe'de, Kuveyt'te ve daha başka şehirlerde gıyabında cenaze namazı kılınıp dualar edilmiş, ajanslar bu vefat haberini yayınlamışlardı.

Kendisinden sonra cemaatin liderliğini yapan Prof. Dr. Mahmut Esad Coşan Hocaefendi'nin anlattığına göre; Mehmet Zahid Kotku  Hocaefendinin   hafızası çok kuvvetli idi, konuşması tatlı ve safiyâne idi. Çok kere halk telaffuzu kullanır, karşısındakine söz fırsatı tanır; kesinlikle bildiği bir şeyi bile sanki ilk duyuyormuş gibi yumuşak bir tavırla dinler, mânalı ve nükteli cevap verirdi. Sohbetleri hoş, hutbeleri fevkalâde celâlli olurdu. Hutbe esnasında sesini yükseltir, ordu önündeki bir komutan gibi celâdetle ve irticâlen konuşurdu. Özel hayatında ev halkına karşı müşfik ve latifeci davranır, kimseye doğrudan doğruya birşey emretmez, telmih ve remiz ile söyler, anlaşılmazsa sabrederdi.Fevkalâde mütevazi idi. Kerâmetleri zahir ve şöhreti âlemgir olduğu halde, talebelerine bile tepeden bakmaz, şeyhlik tavrı takınmaz, kendisini ihvanı arasında lâlettayin bir fert gibi görür, makamını ve kemalini büyük bir maharetle gizlerdi.

 Mehmet Zahid Kotku'nun başlıca eserleri şunlardır: Tasavvufî Ahlâk (5 Cild) Cennet Yolları Mü'minlere Vaazlar (2 Cild) Ehl-i Sünnet Akaidi Ana Baba Hakları Hadislerle Nasihatler (2 Cild) Nefsin Terbiyesi Tezkiretü'l-Evliyâ Tercümesi Risâle-i Hàlidiyye Tercümesi Cihad Evrâd-ı Şerif Faydalı Dualar ve 32 Farz Mecmuası Yemek Âdâbı.

…………..

 Rahmetli Mahmut Esad Coşan Hocaefendi zamanında vefat yıldönümlerinde Mehmed Zahid Efendi'yi anma programları olurdu. Ben bunlardan birinde not tutmuşum. Bu vesile ile bu notları sizlerle paylaşayım:

 12 Kasım 1995

 Gazeteci Selami Çalışkan, Mahmut Esad Coşan Hocaefendi ile küçük bir söyleşi yapmış. Hocaefendi, İskenderpaşa Camii'nin bulunduğu caddeye Mehmed Zahid Kotku Caddesi adını veren İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne teşekkür ediyor.

 13 Kasım 1995

 Bugün ikindi namazına müteakip Süleymaniye Camii Haziresi'ndeki kabri başında Mehmed Zahid Kotku anıldı. Hazireye Mahmut Esad Coşan Hocaefendi babası Necati Amca ile geldi. Önce Gümüşhanevi Hazretlerinin kabri başında bir sure okudu. Daha sonra Mehmed Zahid Kotku (rha) nın kabri başında yasini şerife bizzat başladı. Hocaefendi'nin işaret ettiği şahıslar diğer sahife ve sûreleri okudular. Son olarak Hocaefendi dua etti. Necati Amca ‘Fatiha' dedi.

 Hocaefendi doğrulunca hazireyi ziyarete gelenlere “Biraz sonra yani saat 16:00'da Sarıgüzel Caddesine Mehmed Zahid Kotku adının verilmesi münasebetiyle merasim var. Davetlisiniz” dedi.

 Buradan hareketle İskenderpaşa Camii'ne gidildi. Cuma günkü oturumda İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi Sarıgüzel Caddesi'nin isminin değiştirilerek Mehmed Zahid Kotku Caddesi olarak anılmasını kararlaştırmıştı. Merasim münasebetiyle Hocaefendi yaptığı konuşmada “Bazıları caddelere ancak şehitlerin ismi verilebilir demiş. Bu işi bu kadar daraltmak olmaz. Hocamızın adının değil bir caddeye bir devire verilmesi bile yeterli olmaz” dedi.

 Merasim akşam ezanıyla sona erdi. Akşam namazından sonra Hocaefendi Belediye Başkanı Recep Tayyip Erdoğan'a “Sen er doğmuşsun, inşallah erlerden olarak göçersin” şeklinde dua etmiş.

 Her iki Hocaefendi de kubbede hoş bir sada bırakarak gittiler. Mekanları cennet olsun inşallah..

HÜSEYİN YAĞMUR - TERCÜMEİHÂL

Yakın tarih ve siyaset araştırmacısı, yazar

HÜSEYİN YAĞMUR DİĞER YAZILARI

Yorum Yaz

  014398

-