28 MAYIS 2020 PERŞEMBE

Elif Sönmezışık

MESAFE

Elif Sönmezışık

-Ruzname; Kelime Günlüğü'nden-

Bir hâl olarak mesafe, bir yol olarak mesafe, bir yordam olarak mesafe. Her biri, mesafenin hem olumluya hem de olumsuza bakan yönüne dair birer nitelik durumu.

Olumluya bakıp mesafenin olması ya da olmaması durumuna gelince:

Hürmetin kurgusundaki yapıtaşı;

Muhabbetin tadındaki yoldaşı;

Haddin hududun bildirisi;

Bugün dünyada yozlaştığını düşündüğümüz ne varsa her birinin bozuluş başlangıcındaki yitim;

Cüreti hâle yola koyan manzara;

Olan olmayanla, pişmiş çiğle, güzel çirkinle, feraset körlükle, azim tembellikle yanyana geldiğinde birbirini yıpratmamaları için dengeyi muhafaza eden tarafsız bölge;

Kusurların, yoksunlukların, aymazlıkların hoşgörüyle muhatap olabileceği ve hoşlukla tedavi edilebileceği şifahane;

Küstahlığa set;

Yaradan'a sığınan kulun nazının, niyazının vakarı…

Olumsuza bakıp mesafenin olması ya da olmaması durumuna gelince:

Büyüğün küçüğüne muhabbetine engel;

Acıya ve imdatlara sağırlık;

Sokağa ve insana uzaklık;

Yoksunları ve yoksulları uzak tutmaktan, onlara uzak olmaktan ötürü kalbi saran gadap;

Ve iyiye, güzele ve hayra karşı katılaşmaya, bencilleşmeye, uzaklaşmaya, gamsızlaşmaya doğru bozulmaya sebep hâllere zemin…

Bütün bu uç hâllere sebep olabilen mesafe, ifrat ve tefritten uzak olmayı, yani ölçülü olanın tercihini hatırlatan bir kelime. Fazlası zarar ama ölçülü ve lazım miktarı ise bir ihtiyaç.

Sık sık saygı yitiminden söz ediliyor aile hukukunda. Bu yitim aileyle de sınırlı değil. Hayatın ev, iş, sokak üçgenindeki akışı ve deviniminde sürekli kan kaybediyor hürmet. Bu yitimi yaşamadan önce biraz mesafeli düşünme, davranma ve yaklaşma meselesi, bir şeyler düşüp parçalanmadan önce lazım olan tedbir aynı zamanda.

Acele etmeden, basitleştirmeden, sebepleri ve kusurları unutmadan, şartları gözeterek anlamayı ve bütün bunların farkına varmayı sağlayan zamanı tedarik etmek için mesafe bir ihtiyaç.

Mesafe ferasetle de bütünleşiyor yakından bakarsak. Çünkü her fotoğraf, uzaktan bakınca netlik kazanıyor. Kişi kendiyle arasına koyduğu mesafeyle ferasetini besliyor. Canı yandığında can yakıp intikam almak yerine, sebepleri kavrayıp her iki tarafı da iyileştiren çabaya girişmeyi yeğleyen ferasetini…  

Muhabbet dağları deldiren, kör kuyuları aydınlatan, çölleri aştıran, kırk yıl odun taşıyarak nefsi eşikte secdeye mıhlayan bir haslet. Maşukuna kavuşmak için âlemi hiç gören bir âşığın dahi cüretini yere seren o mesafe muhabbete de yâren… Zira haddini bilmeden sevilen yahut sevilmeyen muhatabın hâlini anlamak da mümkün değil.

Bu toprakların irfanı, ne ekiyorsak onu biçeceğimizi nasihat etti bize. Bir omzumuzda tohumlar yüklü daima ve hep bir elimiz devamlı ekmekte toprağı. Eken elin ve ekilen tohumun menşei yine bizden sorulacak. Çünkü bize öğretilmiştir ki yaşarken de o toprak altına erişince de karşılığıyla buluşmak bakidir. İşte tam da bu noktada durup düşünmek gerekiyor sık sık. Niteliğine göre bazen tohumla bazen e elle mesafe koymak gerekiyor aramıza. Menfi her şey çabucak sarmaşık gibi sararken her bir yanımızı, o sarmaşıkları köklendirmemek için müsebbip yönümüze mesafeli kalıp muhakeme etmek gerekiyor.

Vesileler önemlidir.

Mesafe de bir vesiledir.

Azlığı ya da çokluğu durumunda insanı kimi zaman ahsen-i takvime ulaştıran isra; yahut efsel-i safiline indiren şiddetli fırtına olabilir.

Zira incitmeyecek ve incinmeyecek kadarı kâfidir…

***

Künye: Mesafe; Arapça kökenli olup ara, aralık, uzaklık; ilişkilerde resmiyet; uzaklık anlamlarına gelir. (TDK Türkçe Sözlük)  

ELİF SÖNMEZIŞIK - TERCÜMEİHÂL

Yazar Elif Sönmez Işık, Türkiye Yazarlar Birliği 2017 yılı 'basın fıkrada' ödülü sahibi

ELİF SÖNMEZIŞIK DİĞER YAZILARI

Yorum Yaz

  997453

-