Yesevîzâde Alparslan Yasa

MUSTAFA KEMÂL’İN HASTALIĞI, ÖLÜMÜ, CENÂZESİ 471

Yesevîzâde Alparslan Yasa

“Mutlak Şef”in adamları, Türkçe Tilâvete nezâret ediyorlar

- A, 23 Kânûnusânî 1932 / 14 Ramazan 1350, Cumartesi, birinci sayfanın sağ tarafında, ortadan aşağıya kadar, iki sütûn üzerine resimli uzun haber (devâmı 2. sayfada): “İlk türkçe kuran dün Yerebatan camiinde okundu… Camide büyük bir kalabalık vardı, bir çok halk yer bulamıyarak dışarıda kaldı…”

Haberdeki çok alâka çekici, çok düşündürücü husûs, Türkçe Tilâveti, Maârif Vekîli Dr. Reşit Galip ile “Mûtâd Zevât”tan Kılıç Ali'nin de, (hemen Kürsünün sol ön tarafında, ayakta dikilerek) tâkîb etmeleridir… Onlara bu vazîfeyi tevdî eden, “Mutlak Şef”den gayrisi olabilir mi?

“Dün Yerebatan camiinde, büyük bir kalabalık huzurunda Hafız Yaşar bey tarafından ilk defa olarak Türkçe kuran okundu. Gazetelerde Türkçe kuran tilâvet edileceğini okuyan halk daha saat on ikiden itibaren camie gelmeğe başlamıştı. Saat birde cami tıklım tıklım olmuş ve kapılar kapanmıştı. […]

“Bu arada Kılıç Ali ve Reşit Galip beyler de camie gelmişler, bin müşkülâtla bir yol açılarak kürsiye yaklaşabilmişlerdi ve Hafız Yaşar “Euzu besmele” çekerek evvelâ yâsinin arapça metnini yarıya kadar okudu. Sonra: “Müşfik ve rahim Allahın ismile” diye türkçe besmele çekerek yâsinin türkçe metnine geçti, “rast” makamile, yani aynen arapça kuran makamiyle okumağa başladı. Hafız Yaşar bey türkçe kuranı okurken coştu ve bir kaç sahife okuyacağı halde Yâsini sonuna kadar okudu. Hafız Türkçe okurken “rast” makamından başlıyarak 32 makamı dolaşacak ve çargâhta bitirecekti. Lâkin hastalığı [nezle olması] dolayısile “rast” makamile başladı ve rast makamile bitirdi. Zaten bittiği zaman ihtiyar bir hanım:

“- Oh, şükürallah… dedi, ölmeden evvel kulaklarım kendi dilimle kuranı işitti. Yıllardır okuduğum kitabı anladım.

“Hafız Yaşar beyin okuduğu Yâsin, Cemil Sait beyin tercümesidir. İlh…”

- C, 23 Kânûnusânî 1932, birinci sayfanın sol üst tarafında, iki sütûnluk resimli haber ve yorum: “Türkçe kur'an, dün, ilk defa okundu… Halk, Yasin suresini büyük bir vecdü heyecanla dinledi…” Tilâvet ânından resimli intibâın alt yazısı: “Dün Hafız Yaşar Bey Yerebatan camiinde Türkçe Kur'an okurken… Ayakta duranlar arasında meb'uslarımızdan doktor Reşit Galip ve Kılıç Ali Beyler vardı….” Devâmında: “Yerebatan camii halkın tehacümüne maruz kaldı. İlh…”

“Türkçe Kur'ân” için birçok hâfız seferber ediliyor

- A, 24 Kânûnusânî 1932, ikinci sayfa, birinci sütûnda, başlık: “Türkçe kuran. Halkın alâka ve rağbeti artıyor.” Devâmı: 

“Geçen cuma günü Yerebatan camiinde hafız Yaşar bey tarafından okunan türkçe kuran, şehrimizde büyük bir alâka ile karşılanmıştır. Geçen cuma günü hafız Yaşar beyi dinli[ye]miyenler önümüzdeki cuma gününü büyük bir sabırsızlıkla beklemektedirler. Hafız Yaşar beyin önümüzdeki Cuma günü Türkçe mukabelesini büyük camilerden birinde okuyacağı Yerebatan camiindeki cemaate tebliğ edilmişti. Bu cihet henüz takarrür etmemekle beraber hafız Yaşar beyin Sultan Ahmet camiini tercih edeceği tahmin ediliyor. Şehrimizde hafız Yaşar beyden sonra diğer hafızların da türkçe kuran okumak arzusunu izhar ettikleri görülmektedir. Şimdiden birçok hafızlar, Kur'anın Türkçe tercümesini ezberlemişlerdir. Bu meyanda hafızlardan Fatihli Fehamet [ve] Ortaköylü Hafıza hanımların da yakında ‘Tebareke' suresini Türkçe okumak üzere hazırlandıkları haber alınmıştır.”

 1_136 

“Büyük Şef”, Miralay Cemîl Saîd Dikel'in bozuk tercümeli “Türkçe Kur'ân”ını, 22 Kânûnusânî 1932 / 13 Ramazan 1350, Cuma günü, Yerebatan Câmii'nde, Riyâset-i Cumhûr personelinden “Hâfız” Yaşar Bey'e tilâvet ettiriyor ve ihtifâli, iki has mûtemedine (Dr. Reşit Galip ile Kılıç Ali'ye) tâkîb ettiriyor… Soldaki resimde, Kürsünün önünde, sol tarafta ayakta duranların ilk sırasında, soldan üçüncü şahıs Kılıç Ali, dördüncüsü de Dr. Reşit Galip'dir…

***      

 

 

 

Gazetelerin reklamı: “Halk, Türkçe Kur'ân dinlemek istiyor… Bunun için büyük bir tehâlük gösteriyor… Câmilere büyük tehâcüm oluyor… Türkçe Kur'ân, cemâati teshîr ediyor…”

Gazeteler, her gün, “Türkçe Kur'ân ve ibâdet” mevzûunu işliyerek efkârıumûmiyenin alâkasını canlı tutmıya, bir seferberlik hâlinde başlatılan, bir merkezden idâre edilen ”Dîn İnkılâbı”nı tutturmıya çalışıyorlar… Daha evvel naklettiğimiz haberlere ilâveten aşağıda nakledeceklerimiz de bu gayretkeşliğe misâldir… Mes'elenin insanı acı acı güldüren bir ciheti de, bu gazetelerin kalemşörlerinin aslında namazla, niyâzla, câmi ile, Müslümanlıkla alâkasız insanlar, başka zamanlarda, “Mürteci” yaftası altında Müslümanlara taşkın bir gayzla hücûm eden, onları darağaçlarına, işkencehânelere, zindânlara gönderen veyâ gönderten  kimseler olmalarıdır… Bu tâifenin iki tipik nümûnesi, Yunus Nadi ile Necmeddin Sadık (Sadak)'tır…

- A, 25 Kânûnusânî 1932 / 16 Ramazan 1350, Pazartesi, birinci sayfanın sağ tarafında, ortadan aşağıya kadar, iki sütûn üzerine resimli uzun haber (devâmı 2. sayfada): “Dün de bir çok camilerde türkçe kuran okundu… Halk türkçe kuran dinlemek için büyük bir tehalük gösteriyor…” Resim altı: “Dün Selçuk hatuncamiinde Türkçe kuran okunurken…” Devâmı:

“Türkçe kuran tilâveti şehrimiz muhitinde gün geçtikçe daha büyük alâka ile karşılanıyor. Geçen cuma günü Yerebatan camiinde hafız Yaşar beyin okuduğu ilk Türkçe mukabeleden sonra, dünden itibaren diğer hafızlarımız da kuranı kerimin muhtelif surelerini şehrimizin muhtelif camilerinde Türkçe olarak okumağa başlamışlardır. Hafız Burhan bey dün Beyoğlunda Kamerhatun camiinde öğleden sonra türkçe kuran okumuştur. Bunu haber alan bu civar halkı camii hıncahınç doldurmuşlardı. Hafız Burhan beyin güzel sesli tilâveti cemaati teshir etmiştir.

“Bundan başka meşhur hafızlarımızdan Kemal bey de Süleymaniye camiinde Türkçe kuran tilâvet etmiştir. Bu büyük camimizin ötedenberi cemaati az olduğu halde dün bunu haber alan halk, camii doldurmuş ve Kemal beyi dinlemişlerdir.

“Aksaray Selçuk sultan camiinde hafız Yaşar beyler türkçe kuran okumuşlardır. Dün bu camilerde türkçemizle kuranıkerimin okunması halk üzerinde büyük bir tesir uyandırdığı cihetle bugünden itibaren şehrimizin muhtelif semtlerindeki camilerde Türkçe kuran mukabelesine devam edilecektir. […]

“Hafızlarımız, önümüzdeki cuma günü Ayasofya camiinde türkçe kuran okumak için şimdiden hazırlıklar yapmaktadırlar. İlh…”

YESEVÎZÂDE ALPARSLAN YASA - TERCÜMEİHÂL

1967'den beri “A. Yasa” ve “Yesevîzâde” imzâlı kitap ve makalelerin müellifi araştırmacı-yazar, Hacettepe Üniversitesi Fransızca Mütercim-Tercümanlık Anabilim Dalı ve Abant İzzet Baysal Üniversitesi Gazetecilik Bölümünden Emekli Yrd. Doç. Dr.

YESEVÎZÂDE ALPARSLAN YASA DİĞER YAZILARI

Yorum Yaz

  814540

-