Yesevîzâde Alparslan Yasa

MUSTAFA KEMÂL’İN HASTALIĞI, ÖLÜMÜ, CENÂZESİ 476

Yesevîzâde Alparslan Yasa

Cuma namazında, Sultan Ahmed Câmii'nde, “Türkçe Kur'ân  mukābelesi”nin gövde gösterisi

20 Ramazan 1350 Cuma günü, Sultan Ahmed Câmii'nde, “Türkçe Kur'ân Tilâveti”nin âdetâ gövde gösterisi yapılıyor: Cuma Namazından sonra birkaç Hâfızın tilâvet ettiği “Türkçe Kur'ân'la mukābele”yi, Akşam gazetesine nazaran 10 bin kişi, Cumhuriyet'e nazaran “on binlerce halk” dinliyor…

- A, 30 Kânûnusânî 1932 / 21 Ramazan 1350, Cumartesi, üç sütûn üzerine resimli manşet haber (devâmı 2. sayfada): “Sultan Ahmet camiinde, dün, 10 bin kişi türkçe kur'an kıraatini dinledi… Camide şehrin uzak semtlerinden gelen birçok halk vardı…”

[…]

“Namazdan sonra hafızlar sıra ile Türkçe kur'an okumağa başlamışlardır. Evvelâ hafız Yaşar bey segâh makamından Fatiha ve Bakara surelerini okumuştur. Bundan sonra hafız Burhan bey kürdî hicazkâr makamile amenerresulü suresini, Beşiktaşlı hafız Rıza bey nihavent makamile Aliimran suresini, Galatasaray lisesi muallimlerinden Hafız Nuri bey Isfahan makamile Suretüzzümr suresini, Sultan Selimli Hafız Rıza bey segâh makamile Mümin suresini, müddeiumumilik muamelât şefi Fahri bey çargâh makamından enfal suresini, hafız Zeki bey hüseynî makamından Araf suresini, hafız Kemal bey hüseynî makamından İnfitar suresini okumuşlardır.

“Herkes büyük bir vecit ve heyecan içinde Türkçe kur'anı dinlemiş ve her hafız için:

“- Nur ol hafız! sesleri yükselmiştir.

“Hafızlar ayrı ayrı okudukları sureleri bitirdikten sonra hep birden tekbir almağa başlamışlardır. Bundan sonra hafız Yaşar bey uzun bir dua okumuştur. Mukabele saat üçte bittiği halde halk yerinden kalkmak istemeyordu.

“Nihayet yarım saat sonra cemaat birer ikişer dağılmağa başlamıştır. Camiden çıkanların çoğunun gözleri yaşlı idi. Kadınlar okunan sureleri birbirlerine anlatıyorlardı.”

- C, 30 Kânûnusânî 1932, birinci sayfanın boydan boya üst kısmını kaplıyan manşet: “Bugün Fatih Camiinde İkindi Ezanı Türkçe Okunacak”… Manşetin altında, üç sütûn üzerine, iki resimli haber: “Türkçe Kur'anla mukabele… Kadın erkek on binlerce halk Sultanahmet camiine hıncahınç dolmuştu! Kadir gecesi için şimdiden hazırlıklar yapılıyor…” Resim altı yazısı: “Dün Sultanahmet camiini dolduran on binlerce halktan bir grup…” Devâmı: “Dün Sultanahmet camii, hep dolmuştur. Altı minare, son din inkılâbının emsalsiz tezahürüne büyük bir sahne oldu…”

 1_138

(Akşam, 29.1.1932, s. 1) 

29 Kânûnusânî 1932 / 20 Ramazan 1350, Cuma günü, Sultan Ahmed Câmii'nde, (tatbîkātı 22 Kânûnusânî 1932 / 13 Ramazan 1350, Cuma günü, Yerebatan Câmii'nde başlatılan) “Türkçe Kur'ân” tilâvetinin ilk gövde gösterisi yapıldı…

***  

  

Totaliter Rejim, “Türkçe Kur'ân”dan bir hafta sonra “Türkçe Ezân”ı da devreye sokuyor

“Türkçe Kur'ân” tilâveti, matbûâtın bir haftalık reklam kampanyasıyle bir hayli mesâfe kat'ettikden sonra, bu def'a, 30 Kânûnusânî 1932 / 22 Ramazan 1350, Cumartesi günü, yeni bir inkılâb başlatılıyor: Sahîh Muhammedî Ezân yerine Kemalist Uydurma Ezân… Bu fâcia da, bütün târihimizle, bütün millî kıymetlerimizle alay edercesine İstanbul Fâtihi'nin Câmiinde sahneye konuluyor: Câmiin Akdeniz yönündeki minâresinden, Bursalı Hâfız Rifat Efendi'ye, eline verdikleri bir metin “Türkçe Ezân” diye bağırtılıyor… Dilimiz gibi Dînimiz de ellerinde oyuncaktır… Bizi biz yapan bütün değerler maskara edilmektedir…

- A, 31 Kânûnusânî 1932 / 22 Ramazan 1350, Pazar, s. 2, sütûn 5: “Türkçe ezan… Dün ilk olarak Fatihte okundu…” Devâmı:

“Dün de şehrimizin bir çok camilerinde Türkçe Kur'an okunmasına devam edilmiştir. Dün de ilk Türkçe ezan, Fatih camii minaresinden okunmuştur. Dün ikindi namazından evvel Bursalı Hafız Rifat efendi, camiin Bahrisefit [Bahr-i Sefîd: Akdeniz] cihetindeki minaresine çıkmış, evvelâ ezanın arapça suretini okuduktan sonra türkçe ezanı okumuştur. İlh…”

- C, 31 Kânûnusânî 1932, birinci sayfanın sol üst tarafında, iki sütûn üzerine iki resimli haber: “İlk türkçe ezan Dün Fatih'te okundu… Ezan Fatih meydanını dolduran halk tarafından alâka ile dinlendi…” Resim altı yazısı: “Hafız Rifat Bey Fatih camiinde türkçe ezan okurken…” Devâmı: “Dün iki camide de Türkçe Kur'an okundu… Türkçe Kur'an halk arasında günden güne büyüyen bir alâkaya mazhar olmakta, camilerdeki tehacüm nazarı dikkati calip bir derecede artmaktadır. Türkçe Kur'andan sonra Fatih camiinde ikindi ezanı da ilk defa olarak türkçe okunmuştur. Ezanın türkçe okunacağını haber alan kesif bir kalabalık vaktinden evvel Fatih meydanına toplanmış, türkçe ezanı büyük bir alâka ile dinlemiştir. Ezan Hafız Rifat Bey tarafından evvelâ arapça, sonra da türkçe okunmuştur…”

 

YESEVÎZÂDE ALPARSLAN YASA - TERCÜMEİHÂL

1967'den beri “A. Yasa” ve “Yesevîzâde” imzâlı kitap ve makalelerin müellifi araştırmacı-yazar, Hacettepe Üniversitesi Fransızca Mütercim-Tercümanlık Anabilim Dalı ve Abant İzzet Baysal Üniversitesi Gazetecilik Bölümünden Emekli Yrd. Doç. Dr.

YESEVÎZÂDE ALPARSLAN YASA DİĞER YAZILARI

Yorum Yaz

  347337

-