14 KASIM 2018 ÇARŞAMBA

Selim Sözer

TALİMATLA TRAFİK KAZALARI ÖNLENİR Mİ?

Selim Sözer

“İçişleri Bakanı Süleyman Soylu tüm illerin valilerine trafik kazalarının önlenebilmesi için eylem planı yapmaları konusunda talimat gönderdi.”  Gazeteler.

Bir süre biraz güncel kalmak ve daha ilgi çekici konulardan söz ederek daha ilgi çekici yazılar yazmak istiyorum. Yazma stilimin bir gazete köşesi için okunmayacak denli zor ve sabredilemeyecek denli uzun olmasından doğan rahatsızlığımı bu yolla gidermeye çalışacağım.

Trafik kazaları ile ilgili olarak bu haberler benim ilgimi çekiyor ve ister istemez “talimatla trafik kazasını önleme operasyonu” cümleleri dökülüyor ağzımdan.

Türkiye'deki kazaların %89,3'ü sürücü hatalarından kaynaklandığı belirtilmektedir. Sürücü hatalarının büyük bir kısmını aşırı hız, hatalı solama, alkollü araç kullanımı ve uykusuzluk oluşturmaktadır. Şehir içi kazalarda bunlara bir de kırmızı ışık ihlallerini ilave edebiliriz.

Trafik kazalarının sebepleri, bölünmüş yollara rağmen kazalardaki artışlar için “anomik toplumlardaki kuralsızlığın bir yansıması” gibi sosyolojik mülahazalara ve nihayetsiz tartışmalara girmek niyetinde değilim. Hatta her şeyin bir sosyolojisini üreterek (bu işin de suyunu çıkardık) trafik sosyolojisine dalacak ve trafik kazalarının sosyolojik ve psikolojik tahlillerin kalkışacak da değilim.

Osmanlının yasağı üç gün sürer darb-ı meselinde mülhem olarak sadece şunu sorabilirim: “Soylu'nun talimatı kaç gün uygulanacak?”

Biz bu filmleri, bu talimatları çok gördük.

Hangi trafik teşkilatı kuralları ilanihaye (sonsuza kadar) uygulatabilecektir?

Hangi kurumumuzda süreklilik kuralı çalışmaktadır?

Hangi sosyalitemiz ve rasyonalitemizle biz bu talimatları, kurallar alışkanlık haline gelene kadar, uygulatabilecek cesareti (!), dirayeti, sabrı ve metaneti kendimizde var sayabiliyoruz?

Bir önceki cümlemde rasyonel davranamadığımızda söz ettim. Hangi trafik polisi eline makbuz verilip şu bölgede şu denetimi yapacaksın demedikçe kural ihlalini görür. Normal denetime çıkmış bir polisin denetim dışında vatandaşa müeyyide uyguladığını gören olmuş mudur?

Trafikte neden bazıları hep ayrıcalıklıdır? Kanun geçiş üstünlüğü olan araçları sıralamışken meclis önce milletvekillerinin hız tahditlerini kaldırmadı mı? Milletvekilinin yetişmek zorunda olduğu hangi işi vardır? Hırsız mı kovalamakta, can mı kurtarmakta, yoksa yangına mı yetişmektedir? Cumhuriyet savcısının, parti il başkanlarının, parti genel merkez yönetimlerinin, belediye başkanlarının konulan kuralları çiğneyebilmelerine hangi gerekçe üretilebilir. Kural 1: Adalet yoksa ve kayırmacılık varsa kurallara uyulmaz. “Benim kim olduğumu biliyor musun?” diyen bir kişiye vekil bile olsa cezayı yazamıyorsan vatandaştan kurallara uymasını bekleyemezsin.

Ankara'nın göbeğinde hız sınırı 82 km., yani toleransla birlikte 90 km. iken kuş uçmaz, kervan geçmez 10-15 hanelik bir köy için 110-120 km. süratle gittiğimiz bir esnada virajı döner dönmez karşıma “50” levhası çıkıyorsa bu kural asla uygulanmaz. Başka bir örnek yaşadığım şehir Isparta'dan: Isparta merkez ile Süleyman Demirel Üniversitesi kampüsü arası 7 km. civarında. Bu yolda hız sınırı var. Otomobiller için 70, kamyon ve otobüsler içi 50 km. Şimdi okulların açık olduğu dönemde yaklaşık 35-40 bin kişinin naklinin yapılacağı güzergahta öğrenci taşıyan halk otobüslerine “kuralı uygularım, 50 km. hızla gideceksin arkadaş” dersen hiçbir öğrenciyi derse yetiştiremezsin, trafiği allak bullak edersin ve herkese zulmedersin. (Ankara'nın göbeğinde hız sınırının 82 km. yani 90 km. olduğunu hatırlayalım.) Kural 2: Rasyonel olmayan ve uygulanması imkansız kuralı koymayacaksın.

Trafik denetimlerine neden önceden uyarı levhası zorunluluğu getirilmiştir. Bilen var mı? Bu mecburiyeti izah edebilen var mı? Şimdi siz hileli gıda üreten firmaya şu gün, şu saatte geleceğinizi veya şu marketteki şu ürünlerinizden numune alacağınızı söylerseniz hileli gıda üretimini önlemiş olur musunuz? Evet, görev başında iş yapıyor görünürsünüz ve çok çalıştığınızı da söyleyebilirsiniz. Ama ne zaman ve nerede denetleneceğini bilen kişi denetimden kaçar, siz de bu şekilde kural ihlalini önleyemezsiniz. Kural 3: Yapacağınız iş ve işlemler ”laf olsun torba dolsun” kabilinden değil bir amaca (buradaki amaç trafik kazalarını önlemektir) yönelik olmalıdır.

Devamı haftaya inşallah.

SELİM SÖZER - TERCÜMEİHÂL

SELİM SÖZER DİĞER YAZILARI

Yorum Yaz

  722045

-