25 EKİM 2020 PAZAR

Günün Tarihi

23 NİSAN'DA ASLINDA NE OLDU?

Günün Tarihi

23 Nisan 1920:TBBM'nin Açılışı  ve Açılışın Cuma Gününe Denk Getirilmesi

21 Nisan  1923 tarihli bir beyanname ile 23 Nisan'da Cuma namazından sonra açılacak Meclis'in açılışı öncesinde Hatm-ı Şerif ve Buhari-i Şerif okunacağı, hatmin cuma namazından sonra Meclis binası önünde tamamlanacağı, namazdan sonra Sancak-ı Şerif ve Sakal-ı Şerif taşınarak Meclis'e gidileceği vs. ayrıntılı olarak anlatılmakta ve makam-ı muallayı hilafet ve saltanatın kurtarılması üzerinde durulmaktaydı.

Taha Akyol o günleri şöyle anlatıyor: Atatürk Meclis'in 22 Nisan Perşembe günkü açılışını 23 Nisan Cumaya aldı. On beş gün önceden telgraflarla Anadolu'ya genelgeler gönderdi. “Meclis'i cuma günü açacağız, bunun için şu kadar dua okunacak. Şu kadar nafile namazı kılınacak ve bunlar camilerde cemaate ve meydanlarda halka ilan edilecek” dedi. (Akyol,2009)

Doç. Dr. Ahmet Demirel gün tercihinin dikkat çekiciliğini şöyle hatırlatıyor: “Meclis 22 Nisan'da açılacakken bir gün erteleniyor; çünkü ertesi gün mübarek cuma. Mustafa Kemal'in talebiyle önce topluca namaz kılınıyor.” Sakal-ı Şerif ve Sancak-ı Şerif eşliğinde salâvatlarla ulaşılan Meclis, duayla açılıyor. (Adlı,2010)

Mete Tunçay da benzeri tesbitler yapar: Hiçbir Osmanlı Mebusanı'nda kürsüden Kur'an okunmamıştı. Büyük Millet Meclisi'nde ise kürsüden Kur'an okunuyor, Hacı Bayram'a Cuma namazına gidiliyordu. Meclis'in açılış günü bile Cuma'ya denk getirildi. Dolayısıyla İslam, Osmanlı'nın Meşrutiyet döneminde sahip olmadığı öneme, Milli Mücadele döneminde sahip oldu. (Tunçay,2010)

Cemil Koçak mevcut durumu şöyle açıklar: "Kurtuluş savaşının temel ideolojik sloganlarının hemen hemen hepsi İslami sloganlardır. O yüzden zaten meclisin açılışı Cuma gününe rastlamıştır dini törenle açılmıştır. Şu kadarını söyleyeyim dini töreninin anlamını vurgulamak bakımından hiçbir Osmanlı meclisi dini törenle açılmamıştır. Türk milliyetçiliği üzerinden mücadele vermeye kalkarsanız sizin arkanızdan gelecek olanlar çok sınırlı olur. Ve bu mücadele daha başlamadan biter o yüzden bir İslami mücadele üzerinden örgütlemeniz lazım onun için biraz önce saydığınız bütün isimler bu mücadele önemli yer tutuyorlar. (Nakşibendi şeyhi Fevzi Efendi, Halvetiyye şeyhleri Abdullah Sabri Aytaç, Yahya Galib Kargı Bey, Nakşi Özbekler Tekkesi şeyhi Mehmed Ata Efendi, Bir Kadiriye Dergahı olan Hatuniyye Tekkesi şeyhi Sadedin Ceylan Efendi,Nakşi Şeyhi Şerafeddin Dağıstani, Hacı Bektaş Veli Dergahının Nakşi şeyhi Hacı Hasan Efendi..) Savaşa katılanların hepsi bir din savaşına katıldığını "gavurlara" karşı bir İslam mücadelesine katıldığını bilerek katılıyorlar. (Koçak,2011)

GÜNÜN TARİHİ - TERCÜMEİHÂL

GÜNÜN TARİHİ DİĞER YAZILARI

Yorum Yaz

  195874

-