25 EKİM 2020 PAZAR

Günün Tarihi

27 MAYIS'TA ASLINDA NE OLDU?

Günün Tarihi

27 Mayıs 1960:Demokrat Parti Hükümetinin Bir Askeri darbeyle Devrilmesi

27 Mayıs sabahı Silahlı Kuvvetler adına radyodan yayınlanan bildiride, “Bu gün Türk Silahlı Kuvvetleri memleketin idaresini eline almıştır.” İlanıyla Demokrat Parti'nin ve Adnan Menderes'in görevlerine son verilmiş DP hükümeti tasfiye edilmişti. 1960 darbesi sonucu yönetimi Milli Birlik Komitesi devralmıştır. Bunun sonucu olarak da hapis cezaları ve idamlar gerçekleşmiştir.

1960 darbesi sonucu Adnan Menderes, Fatin Rüştü Zorlu, Hasan Polatkan, Celal Bayar, Refik Koraltan ve birçok isim hakkında idam kararı verildi. Bu isimlerden sadece Adnan Menderes, Fatin Rüştü Zorlu ve Hasan Polatkan idam edilmiştir. Diğerlerinin cezası ömür boyu hapse çevrildi.

27 Mayıs 1960'ta düşük rütbeli askerlerin ‘hücre' şeklinde örgütlenerek kurduğu cuntanın yönetime el koymasıyla ülkede yeni bir süreç başladı.

CHP, alenen 27 Mayıs Darbesinin tertipçileri içinde yer almıştı. Ali Özek, bu anlamda çok çarpıcı bir iddia ortaya atar:Urfalı Abuzer Ağa şöyle konuşuyordu: “İnönü'ye telefon açtım. Ben şahsen iki yüz, üç yüz kişinin cebine harçlığını koydum. Gösteri yapması için Ankara'ya, İstanbul'a gönderdim ve ihtilal böyle oldu. Bu kadar desteğimizden sonra senin yapacağın bu muydu?” dedim ve İnönü'ye çıkıştım diye anlatıyordu.Hakikaten ihtilalden önce İstanbul'da beş bin, on bin kişi gece gündüz gösteri yapıyordu. Daha çok genç adamlardı bunlar. O zaman Abuzer Ağa bunu anlattı. Şarkta ne kadar Halk partili ağa varsa her biri böyle bir grup insan görevlendirip İstanbul'a göndermiş. Ceplerine 3-5 aylık harçlıklarını da koymuşlar. Adamların görevi yemek, içmek ve gösteri yapmak. 27 Mayıs ihtilalini yaptıran yüzde yüz Halk Partisi'dir.(Özek-Yıldırım,2012:182)

Kemal Karpat da 27 Mayıs Darbesi ile CHP ilişkisini şöyle anlatır: 1960 Darbesi şüphesiz Halk Partisi'ne dayanıyordu. (Karpat, 2008:455)

27 Mayıs İhtilâli, Türkiye'de üniversitelerin üzerinden silindir gibi geçmiş, 147 profesör emekli edilmişti. Bu arada üniversiteler gibi orduda da tasfiyeye başlanmış, yüzlerce subay zorunlu olarak emekliye sevkedilmişti.

Darbeciler tarafından DP'nin yanında görülen komuta kademesi de hedefe kondu. Tıpkı yargıda ve üniversitelerde olduğu gibi orduda da büyük tasfiye oldu. Genelkurmay Başkanı Rüşdü Erdelhun, tahkir edici muamelelere tabi tutuldu. EMİNSU adı verilen ordudan uzaklaştırılan binlerce askerin içinde 235 general vardı. Orduda bu büyük tasfiyenin ardından geriye sadece 25 general kalmıştı.

Bâbıâli'de birçok gazete kepenk kapamış, Doğu'da yüzlerce aşiret reisinin evi yurdu dağıtılmış, binlerce işadamı iflasa sürüklenmişti. Hâsılı; ihtilal, Türkiye'yi allak bullak etmişti.

GÜNÜN TARİHİ - TERCÜMEİHÂL

GÜNÜN TARİHİ DİĞER YAZILARI

Yorum Yaz

  903429

-