Günün Tarihi

29 TEMMUZ 'DA ASLINDA NE OLDU?

Günün Tarihi

29 Temmuz 1808: Sultan Üçüncü Selim'in Şehit Edilmesi

 

III.Selim 1789'da 28 yaşında tahta çıktığında, devletin içteki ve dıştaki gaileleri son derece artmış bulunuyordu.  Zeki ve iyi yetişmiş bir hükümdar olan III.Selim, daha önce yapılan  ve yapılmak istenen ıslahatlardan da yararlanarak , daha geniş kapsamlı bir yenilik hareketine girişmek niyetindeydi. Bunun için, Sadrazam Koca Yusuf Paşa, Ebubekir Ratip Efendi gibi kimseler de dahil olmak üzere ikisi yabancı,  22 devlet adamının sunduğu raporlara kendi düşüncelerini de ekleyerek büyük bir program hazırladı. "Nizam-ı Cedit"(Yeni Düzen) denilen bu program, ağırlıklı olarak askeri alanda olup, Osmanlı İpmaratorluğu'nun her yönüyle ıslahını amaçlamaktaydı.

 

III.Selim, giriştiği bu hareketin olumlu sonuçlarını almaya başladığı sırada, yeniliklere karşı devlet ve asker içerisinde muhalefetle karşılaştı. Statü ve çıkarlarını kaybedecek olan bu çevrelerin de kışkırtmasıyla 26 Mayıs 1807'de Kabakçı Mustafa isyanı çıktı. III.Selim, bunun sonucunda Nizam-ı Cedit hareketini kaldırdı. 29 Mayıs 1807'de tahttan indirilen IIIA.Selim'in yerine, VI.Mustafa padişah oldu.

 

Tarihçi Ahmet Cevdet Paşa o günleri şöyle anlatıyor:Üçüncü Selim'in ileri kademelerde yaptığı değişikliklerin devlete hiç bir faydası dokunmadığı gibi aksine, Nizamı Cedit için harcanan bütün emeklerin ve masrafların, çekilen bunca zahmetlerin büsbütün boşa gitmesine sebep oldu.

 

Üçüncü Selim, yalnız asker sınıfının değil, ulema sınıfının da bir hale yola konmasını istedi. Ama bunda da kesin bir karar ve sebatla bir sonuca varamadı. Devletin birinci görevi, hakkın yerini bulmasına, haksızlıkların önlenmesine çalışmaktı. Bu işle uğraşanlarsa o zamana göre kadılardı, ulema sınıfı idi.

 

Ne çare ki sonradan bunlar da askerler gibi bozulmuş, seviyesini kaybetmiş, içlerine cahiller ve düzenbazlar sızmıştı. Gittikçe itibarlarını kaybediyorlar ve Padişahla devletin gözünden düştükçe yeniçeri ve zorbaları ve serseriler ile bir olup kendilerine eski saygıyı hakkıyla göstermeyen padişahı veya sadrazamı yerinden etmenin kolayını arıyorlardı.

 

Bunları yola getirmenin, ilmiye sınıfını islâh etmenin ilk teşebbüsü Birinci Hamid'in ve Üçüncü Selim'in devrinde Şeyhülislâmlık yapmış olan Hamidîzâde'den geldi. Sultan Selim baktı ki nice değerli adamlarını bu yüzden feda etmek durumuna düşüyor, bu sevdadan vaz geçti. (Ahmet Cevdet Paşa,1973:19:120:121)

GÜNÜN TARİHİ - TERCÜMEİHÂL

GÜNÜN TARİHİ DİĞER YAZILARI

Yorum Yaz

  247609

-