24 EKİM 2020 CUMARTESİ

Günün Tarihi

5 AĞUSTOS 1921: M. KEMAL’İN...

Günün Tarihi

5 Ağustos 1921: M. Kemal'in  Ordular Başkomutanlığına Seçilmesi

 

1921 Temmuz ayının sonlarına doğru Yunanlar Sakarya Nehri'nin doğusuna geçmiş, Eskişehir ve Kütahya düşman eline geçmişti. Eskişehir – Kütahya Savaşları'nın ardından ordunun Sakarya'nın doğusuna çekilmesi Mecliste tartışmalara neden oldu.

 

Milletvekilleri yorgun orduyu yeniden canlandıracak ve memleketi bu kötü durumdan kurtaracak çareler aramaya başladılar. Mecliste son çare ve tedbir olarak Mustafa Kemal Paşa'nın ordunun başına geçmesi yolunda bir düşünce ortaya çıktı. Taraftarları gibi karşısında olanlarda Mustafa Kemal'in ordunun başına geçmesini istemekteydiler. Bunun üzerine Mustafa Kemal Paşa 5 Ağustos 1921'de Türkiye Büyük Millet Meclisine verdiği bir önerge ile Meclis yetkilerini isteyerek (yasama, yürütme, yargı) Başkomutan olmayı kabul edeceğini bildirdi.

 

Özetle Meclis'in sahip olduğu tüm yetkileri tek başına kullanmak şartıyla kabul ediyor teklifi. Üç ay süreyle sözü kanun yerine geçecek, sonra gerekirse süre uzatılacak. Muhalefet kabul etmeye yanaşmasa da kanun geçiyor. Esasında padişaha ait olan bu sıfat, İstanbul'un tüm yetkilerini devraldığını ilan eden Meclis'in manevi şahsiyetinde temsil ediliyor.

 

Prof. Dr. Ahmet Demirel, bu kararın birtakım sorunlara sebep olduğuna işaret ediyor. “İştirakiyyun Fırkası'nın Genel Sekreteri Tokat Milletvekili Nazım Bey İçişleri, Tesanüt Grubu Yönetim Kurulu Üyesi Abdülkadir Kemal Öğütçü (Orhan Kemal'in babası) de Adalet Bakanı seçiliyor. Atatürk'ün hiç istemediği iki isim. Atatürk, ‘Ben sizinle çalışmam' deyip istifa etmelerini sağlıyor.” Aynı sorun tekrar yaşanmasın diye 1920 sonbaharında kabul edilen ‘Bakanlar meclis başkanının gösterdiği adaylar arasından seçilir' kararı, Mustafa Kemal'e yeni bir yetki kazandırırken ciddi tepkilere de yol açıyor. Bu sorun zamanla temel meselelerden biri hâlini alıyor. (Demirel,2010)

GÜNÜN TARİHİ - TERCÜMEİHÂL

GÜNÜN TARİHİ DİĞER YAZILARI

Yorum Yaz

  363542

-