24 EKİM 2020 CUMARTESİ

Günün Tarihi

8 HAZİRAN'DA ASLINDA NE OLDU?

Günün Tarihi

8 Haziran 1936: Türkiye Cumhuriyetinin İlk İş Kanununu Kabulü

1936 yılında Kanun çıkmasına rağmen işçilerin ısrarla taleb ettiği grev hakkına, şeflik iktidarlarınca daima duyarsız kalınmıştı. Devrin “Çalışma Bakanı Sadi Irmak bu hakkın Türkiye'de olamayacağını” (Toker,1970:243) müdafaa ediyordu.

Bu yüzden işçinin hakkı adeta yok gibiydi. Kemal Karpat, İstanbul'daki içşi manzarasını  şöyle anlatır: Paşabahçe Şişe Cam Fabrikası'nda memur bir tanıdığım vardı, "Seni oraya işçi olarak alabiliriz" dedi, kabul ettim. Türkiye gerçeği ile karşı karşıya gelmeye başlamıştım. Orada Türk sınaı işçisinin hayatını gördüm...Adamlar neredeyse bedavaya çalışıyorlardı. (Karpat,2008:136)

Dönemin şahitlerinden Münevver Ayaşlı da yine İstanbul'dan bir başka işçi manzarasını şöyle anlatır: Meğer, Eyüp Sultan sırtlarında, lastik fabrikalarında çalışan kadınları polis copu ve bekçi muştası ile getireceklermiş, onları bekliyormuşuz. Mektepler tatil oldu, beş on kız talebe, öğret menlerinin zoru ile asık suratla geldiler, mektepler fabrikalardan evvel paydos oluyorlar.Nihayet geldiler. Ben bu kadar sefaleti bir arada görmemiştim. Ucuzluk olan o zamanlarda bile gıdasızlıktan ve yorgunluktan bitab bir halde idiler. Sanki hepsi temerküz kamplarından yeni çıkmış gibiydi. Kim bilir ne kadar az gündelik alıyorlardı. Hayat pahalı olmadığı halde yüzlerinden açlık, susuzluk akıyor, hissediliyordu.Üstleri başları ise üniforma gibi aynı idi. Artık yeşil olmuş siyah paltolar, başlarında, yine yeşil olmuş siyah başörtüler. Ayakta bizi dinlerken yorgunluktan ve az beslenmekten sallanıyorlardı. Bizim propagandacı bayanlar ise utanmadan, Halk Partisi'nin kendilerine en büyük refahı ve saadeti getirdiğini söylüyorlardı. (Ayaşlı,2003:232)

İşçiye Cumhuriyetin ilanından beri bir türlü verilmeyen sendika hakkı verilir.1947 yılında Sendikalar Kanunu çıktı, kanun bir bakıma ileriye dönük bir adımdı. Çünkü işçiye ilk defa kendi hakkını koruyacak örgütlenme hakkı veriliyordu ama kanun aynı zamanda bir kontrol aracıydı. (Karpat,2008:179)

 

GÜNÜN TARİHİ - TERCÜMEİHÂL

GÜNÜN TARİHİ DİĞER YAZILARI

Yorum Yaz

  922051

-