31 EKİM 2020 CUMARTESİ

Günün Tarihi

9 TEMMUZ'DA ASLINDA NE OLDU?

Günün Tarihi

9 Temmuz 1961:1960 Darbe Anayasası'nın Referandumla Halk Oyuna Sunulması

Kurucu Meclis'in hazırladığı anayasa,9 Temmuz 1961'deki referandumla halkın takdirine sunuldu. Katılım yüzde 83'tü.Oylama atmosferi tam bir baskı ortamından oluşuyordu. Hem zarfın içindeki kırmızı renk gözüküyordu,  hem de her oy verenden sonra sandık görevlileri ‘Hayır mı, evet mi verdiler?' diye sandığa bakıyorlardı.

Darbecilerin her türlü önlemine, anayasa taslağını eleştirmeye yönelik en ufak açıklamaya dahi geçit vermemesine, hatta ‘Hayır' oyu kullanacağı endişesiyle DP'nin mirasçısı konumundaki Adalet Partisi Genel Başkanı Ragıp Gümüşpala'nın üstü örtülü tehdit edilmesine kadar varan tedbirlerine rağmen 1961 Anayasası'na ancak yüzde 60,4 oranında ‘Evet' desteği çıktı.

Saadettin Bilgiç, ‘Hayır' oylarının yüzde 45'i bulduğunu iddia eder. “Yapılan tüm propaganda ve baskılara rağmen tasnifler sonucunda hayır oyları % 45'i bulmuştu. Bazı illerde hayır oyları evet oylarını dahi geçmişti.” (Bilgiç,1998:60)    

Parti kurucusu Mehmet Turgut'un naklettiğine göre, Adalet Partisi içerisindeki asker üyelerin de yoğun psikolojik baskısına rağmen parti bu imtihanı başarıyla vermişti.Bunda Adalet Partisi Genel İdare Kurulu'nun “Partinin kapatılması pahasına radyo konuşmasında 1961 Anayasası aleyhinde görüş açıklamasının önemli bir tesiri vardı.” (Turgut,1990:52)     

Kemal Karpat bu anlamda şu  önemli iddiayı ortaya atar:Eğer o zaman Adalet Partisi'nin, kazalardaki, köylerdeki teşkilatları kendi taraftarlarına, "Anayasayı kabul edin" diye baskı yapmamış olsalardı 1961 Anayasası kabul edilmemiş olacaktı.(Karpat,2008:458)

GÜNÜN TARİHİ - TERCÜMEİHÂL

GÜNÜN TARİHİ DİĞER YAZILARI

Yorum Yaz

  461261

-