6 AĞUSTOS 2020 PERŞEMBE

Yesevîzâde Alparslan Yasa

MUSTAFA KEMÂL’İN HASTALIĞI, ÖLÜMÜ, CENÂZESİ 647

Yesevîzâde Alparslan Yasa

Kıbrıs Türk Cemâatinin mümtâz lideri Dr. Fazıl Küçük'ün telgrafı

Kıbrıslı Türklerin “İlhâk ve Muhtâriyeti Protesto Mitingi”, karârlaştırıldığı gibi, 28 Kasım 1948 Pazar günü, Lefkoşe'nin Ayasofya  (1954'ten îtibâren Selîmiye) Meydanı'nda, Kıbrıs'ın her tarafından gelen 15 bin iştirâkciyle yapıldı. Mitingde, Cemâat liderlerinin nutuklarını müteâkib, hep berâber, Enosis'e aslâ müsâade etmemek üzere yemîn edildi ve Türk Cemâatinin mümtâz liderlerinden Dr. Fazıl Küçük, onları temsîlen, bu karârı, bir telgrafla, Kıbrıs'taki veyâ Kıbrıs hâricindeki muhtelif mercilere bildirdi:

“Cumhur Başkanı Sayın İsmet İnönü, Başbakan Hasan Saka, İngiltere Başbakanı Mr. Attlee, [İngiliz] Müstemlekeler Bakanı, Amerika Dışişleri Bakanı Mr. Marshall, Anadolu Ajansı ve Kıbrıs Valisi.

“28 Kasım 1948 tarihinde Lefkoşada on beş bin Türkün yapmış olduğu Ayasofya mitinginde bir kere daha Kıbrıs Rumlarının Yunanistana İlhak ve Muhtariyet taleplerinin şiddetle reddedilmesi oy birliği ile kararlaştırılmıştır. [Biz] Kıbrıs Türkleri, İlhak ve Muhtariyetin tamamıyle Türklüğün mahvine sebep olacağına ve adanın asayişini bozacağına inanıyoruz. Sekreter Doktor Küçük.” (Hür Söz, 30.11.1948, s. 1)

“Pek muvaffakıyetli bir millî miting”

28 Kasım 1948 “İlhâk ve Muhtâriyeti Protesto Mitingi”ni harâretle destekliyen Hür Söz gazetesinin 30 Kasım 1948 târihli nüshasındaki “Millî Miting” başlıklı makāleden, Nümâyiş hakkında bir hayli mâlûmât ediniliyor… Gazetenin Sâhib ve Başmuharriri Fevzi Ali Rıza'nın îzâhatıyle, hakîkaten, Kıbrıslı Türklerin târihinde bir dönüm noktası teşkîl eden “pek muvaffakıyetli bir millî miting” gerçekleştirilmiştir:

“Evvelce gazetelerimiz tarafından yapılacağı bildirilen “İlhak ve Muhtariyeti Protesto” mitingi, (Pazar günü) büyük bir muvaffakıyetle Ayasofya meydanında yapılmıştır. En azdan on beş bin kişinin iştirak ettiği bu büyük ve millî toplantıya adanın en uzak semtlerinden binlerce Türk iştirak etmiştir.

“Sabahın erken saatlerinden Lefkoşanın Türk mahallelerinde Bayram günlerindekini andıran bir kaynaşma göze çarpıyordu.

“Benliğine ve ırkına mahsus safiyetini asla kaybetmemiş olan Kıbrıs Türkü, bu mitingle, karşılanabilecek [karşılaşılabilecek] her türlü tehlikeye karşı uyanık bulunduğunu bir kere daha isbat etmiştir.

“Ayasofyanın [Selîmiye Câmii'nin] damı üzerinden birçok resimler alan yabancı gazeteciler ve bilhassa İngiliz ve Amerikan gazetecileri, Kıbrısta yalnız ilhak veya muhtariyet diye haykıran iki birbirine zıd fikre sahip bir Rumluk âlemi değil; başlı başına bir varlık olan kuvvetli, kudretli ve ne yaptığını bilen bir Türklük de bulunduğunu gözleriyle görmüşler ve [bunu] çekmiş oldukları resimlerle de birer tarihî vesika olarak tesbit etmişlerdir.

“Millî Dâvâda hep bir ve beraber olduğumuz meydana çıkmış bulunuyor”

“Bundan maada bütün miting ve mitingde bulunan Kıbrısın dört bir tarafından gelmiş olan Türk halkı filme alınmıştır. Gerek çekilen resimler ve gerek film, bize göstermektedir ki Kıbrıstaki Türk varlığı, iddia edildiği ve sanıldığı gibi kendi mukadderatının mevzuu bahsedildiği zamanlarda asla alâkasız değildir.

“Yapılan mitingle, evvelce de iddia ettiğimiz gibi, millî davada hep bir ve beraber olduğumuz pek açık olarak meydana çıkmış bulunuyor. Halkımızın bu gibi millî ve hayatî meselelere ehemmiyet verişi, teşekküllerimizin başındakilere kuvvet vermekte ve onların gayret ve şevklerini artırmaktadır.

“Tarihî bir dönüm noktasında bulunduğumuz şu son harp sonrası sırasında, her vesile ile Rum vatandaşlarımız tarafından Kıbrısın siyasî durumunun da incelenmesi istenilip dururken; bu adada bizim de varlığımız ve bir canlılığımız olduğu Pazar günkü mitingle isbat edilmiş bulunuyor.

“Sırası ile [KATAK Reîsi] Avukat Fadıl N. Korkut, [Kıbrıs Türk Millî Halk Partisi Umûmî Kâtibi] Dr. Fazıl Küçük, [bilâhare KTKF Reîsi] Faiz Kaymak, M. Dânâ [1953 – 1971 senelerinde Kıbrıs Müftüsü Müderris Mehmed Dânâ Efendi], Nazif Denizer, Kemal Deniz, Suphi Kenan, Rauf Raif Denktaş söz almışlar ve bunca yıldan sonra ilk defa olarak dinî kisvesi olanlarımızdan, genç fikirli muhterem bir hocamız, Salih efendi de konuşmuş, halkımıza ilhak ve muhtariyeti neden reddetmekte olduğumuzu bu suretle bir din adamımız da müsbet, kat'î ve esaslı olarak izah etmişlerdir.

“Arada Bay Nevzat Hasan [Karagil olsa gerek] tarafından, muhtelif kazalardaki Türk işçi birlikleri tarafından gönderilen ve şimdiki halde birkaç kişinin istismarında olan Lefkoşa Birliğinin aksine olarak, ayni kanaat ve fikirde olduklarını bildiren telgraflarla diğer kulüplerden gönderilen birlik ve beraberlik mesajları okunmuştur.

“Yaşasın Türklük ve Müslümanlık! Kahrolsun Enosis!”

“Son konuşan Hoca Salih efendinin ‘Yaşasın Türklük ve Müslümanlık; kahrolsun ilhak ve muhtariyet' şeklinde biten güzel konuşmasını takiben oparlör [hoparlör] başına gelen Dr. Fazıl Küçük tarafından ilhak ve muhtariyeti reddeden ve onu Kıbrısın huzur ve asayişinin aleyhine bulan karar sureti okunmuş ve koca sahayı dolduran on beş bin halkın hep bir ağızdan varılan bu neticeyi tasvibinden sonra toplantıya nihayet verilmiştir.

“Halkımızın bilhassa taşkınlıktan uzak ve ırkımıza has bir ağırbaşlılıkla bütün konuşulanları takip edişi ve hele toplanan binlerce halk arasında hiçbir hâdise çıkmamış olması, büyük bir memnuniyeti mucip olmuştur.

FTduxS

“Miting için en yerinde bir tabiri ile ‘pek muvaffakıyetli olmuştur' denilebilir.” (Fevzi Ali Rıza, “Millî Miting”, Hür Söz, 30.11.1948, s. 1) 

Kıbrıs Türklerinin Enosis'le mücâdele ve hak taleblerini canla başla dastekliyen Fevzi Ali Rıza'nın Sâhibi ve Başmuharriri olduğu Hür Söz gazetesinde, Hoca Sâlih Efendi'nin 28 Kasım 1948 “İlhâk ve Muhtâriyeti Protesto Mitingi”nde îrâd ettiği fevkalâde têsîrli nutku… “Azîz Türk Kardeşlerim! Bastığınız bu yerden bir avuç toprak alıp da koklıyacak olsanız, şehîd dedelerimizin mübârek kanının kokusunu duyacaksınız!”

YESEVÎZÂDE ALPARSLAN YASA - TERCÜMEİHÂL

1967'den beri “A. Yasa” ve “Yesevîzâde” imzâlı kitap ve makalelerin müellifi araştırmacı-yazar, Hacettepe Üniversitesi Fransızca Mütercim-Tercümanlık Anabilim Dalı ve Abant İzzet Baysal Üniversitesi Gazetecilik Bölümünden Emekli Yrd. Doç. Dr.

YESEVÎZÂDE ALPARSLAN YASA DİĞER YAZILARI

Yorum Yaz

  496810

-