11 AĞUSTOS 2020 SALI

Yesevîzâde Alparslan Yasa

MUSTAFA KEMÂL’İN HASTALIĞI, ÖLÜMÜ, CENÂZESİ 652

Yesevîzâde Alparslan Yasa

“Kıbrıs Rumlarının yarısı Komünist olduğundan, bir Rum idâresi, bütün Orta-Şark için tehlikedir”

“…Biz, Amerikada, dâvanın yalnız bizim dâvamız olmadığını, bütün dünyayı ilgilendirdiğini etraflı bir şekilde izaha çalışacağız. Çünkü Kıbrıs Rumlarının yarısı Komünisttir. Sonra, Kıbrıs, Yunanistan'a 1100 kilometrelik bir mesafede bulunmaktadır. Yunanistan iç bakımdan da sağlam bir durumda değildir. Bunun için, Kıbrısda kuvvetli bir idare kuramıyacağından, komünistler, bundan istifade yollarını arıyacaklardır ve Orta Şark Devletlerinin durumu da bu suretle tehlikeye girecektir.”  (Milliyet, 29.11.1954, ss. 1 ve 7)

Mehmed Dânâ Efendi'nin Ankara ve Nevyork'taki faâliyetleri

Yunan Hükûmeti'nin talebi üzerine, Kıbrıs hakkında, Nevyork'ta, Birleşmiş Milletler Teşkîlâtı (BMT) Siyâsî Encümeni ve Umûmî Hey'eti'nde 14-17 Aralık 1954 günleri yapılacak müzâkerelere müşâhid sıfatıyle (Milliyet, 10.12.1954, s. 7) iştirâk edecek üç kişilik Kıbrıs Türk Hey'eti'ne dâhil olarak 27 Kasım 1954'te Ankara'ya muvasalat eden (1953 – 1971 senelerinin) Kıbrıs Müftüsü Müderris Mehmed Dânâ Efendi'nin, burada, 3 Aralık 1954'te, Hâriciye Vekîli Prof. Dr. Fuad Köprülü ile görüşüp BMT Murahhasları nezdinde tâkîb edilecek hatt-ı hareket hakkında onunla istişâre ettiğini, 8 Aralık 1954'te, Dil ve Târih-Coğrafya Fakültesi'nde tertîb edilen Kıbrıs mevzûundaki Akademik Toplantıya katıldığını, oradaki konuşmasında, Ada'daki Enosis propagandasında Komünistlerin (AKEL mensûblarının) faâliyetine dikkat çektiğini, bu meyânda şoven, gaddâr, dessâs bir Enosis'çi olan, hadsiz Magalo İdea ihtirâsıyle yanıp tutuşan Makaryos'un “Kıbrıs'tan sonra İstanbul'un da Yunanistan'a ilhâk edileceğine” dâir sözünü naklettiğini, bu toplantı esnâsında (Akademik Toplantıya iştirâk eden) yedi İngiliz gazetecisiyle ayrıca görüştüğünü daha evvel bahis mevzûu etmiştik.

Müftü Dânâ Efendi, Ankara'daki temâsları esnâsında, dâhil bulunduğu Kıbrıs Türk Hey'etiyle berâber, Kıbrıs Dâvâmız uğrunda canla başla çalışmış ve aynı Dâvâya (bugün unutturulmuş olan) çok büyük hizmetlerde bulunmuş rahmetli Başvekîl Adnan Menderes tarafından da kabûl edilmişti:

“Ankara, 10 (Şark Ajansı) – Kıbrıs Türk Kurumları Federasyonu Başkanı Faiz Kaymak'ın reisliğindeki üç kişilik Kıbrıs Heyeti, bu akşam, Adnan Menderes tarafından makamında kabul edilmiştir.

“Anlaşıldığına göre, bu mülâkatta, Kıbrıs'ın ve Kıbrıs Türklerinin mukadderatı mevzuu esaslı surette gözden geçirilmiş ve Yunan Hükûmeti tarafından Birleşmiş Milletlere sunulan Kıbrıs'ı ilhak meselesinin son inkişafları üzerinde durulmuştur.” (Milliyet, 11.12.1954, s. 1)

BMT Siyâsî Encümeni'nde 15 Aralık 1954 Celseleri

Jenosidci Papaz Makaryos, Anadolu ve Kıbrıs Türklerinin Kıbrıs üzerindeki haklarını hiçe sayarak, BMT'den Enosis lehinde bir karâr çıkarttırmak için Murahhaslar nezdinde harıl harıl propaganda faâliyetleri yürütürken (Milliyet, 10.12.1954, s. 7), Müftü Dânâ Efendi de, Nevyork'a gitmeden evvel bütün BMT Murahhaslarına birer mektup göndermek sûretiyle onları Kıbrıs Mes'elesi hakkında tenvîr etmiye çalışmış (Milliyet, 29.11.1954, ss. 1 ve 7, yukarıda naklettik), dîğer taraftan, Nevyork'ta, elbette Kıbrıs Türk Hey'eti'nin sâir Âzâlarıyle (ve Türkiye'nin Murahhas Hey'etiyle) müştereken, aynı mâhiyetteki faâliyetlerine devâm etmişti. Milliyet gazetesindeki bir haberle, hem BMT'de cereyân eden müzâkerelerin mâhiyetine, hem de Dânâ Efendi'nin bu müzâkereleri nasıl tâkîb ettiğine vâkıf oluyoruz: 

“New-York, 15 (Anadolu Ajansı) – Genel Kurul Siyasî Komisyonu, bugün öğleden sonraki toplantısında, [Yeni Zelanda'nın teklîfine muvâfık olarak] Kıbrıs müzakerelerine devam etmemeğe [Kıbrıs'ın siyâsî statüsü mes'elesini BMT Umûmî Hey'eti'nin rûznâmesine almamaya] 11 müstenkife karşı 49 reyle karar vermiştir. Bu karara göre, Komisyon, Ada halkının kendi kendilerini idare haklarının [Rum ekseriyetin reyine dayanan “self-determination” hakkının] tanınmasını isteyen Yunan karar suretini reye koymayacaktır. Kıbrıs müzakerelerinin talikini isteyen Yeni Zelânda karar suretinin mukaddemesinde, Kıbrıs meselesi üzerinde bir karar almanın şimdilik uygun olmayacağı beyan edilmektedir.

 v2fKNV

(Milliyet, 9.12.1954, s. 1)

Kıbrıs Dâvâmız uğrundaki semereli faâliyetleri bir ömür boyu devâm eden rahmetli Kıbrıs Müftüsü Müderris Mehmed Dânâ Efendi (resimde, sağdan ikinci, beyaz saçlı zât) , Kıbrıs Mes'elesi hakkında, 8 Aralık 1954'te, Dil ve Târih-Coğrafya Fakültesi'nde tertîb edilen Akademik Toplantıda, bu mevzûa dâir yine câlib-i dikkat îzâhatta bulunmuş, Toplantıya iştirâk eden yedi İngiliz gazetecisiyle de ayrıca görüşmüştü…

Sarper: “Yunanistan, kendi kendini idâre [“self-determination”] prensibini ileri sürerek Kıbrıs'ı ilhâk etmiye çalışıyor”

“New York, 15 (A.A., A.P., Anka, Radyo) – Kıbrıs meselesini müzakere eden Birleşmiş Milletler Siyasî Komisyonunun ikinci oturumunda ilk sözü Yunan delegesi Alexi Kiryo [Aleksis Kiru] almıştır. Yunan delegesi, on bin kelimelik bir konuşma yaparak tezini izaha çalışmıştır. Alexi Kirya, bu konuşması sırasında Adadaki Türk ekalliyetine de temas ederek ‘Kıbrıs Yunanistan'a ilhak edildiği takdirde Türkler en emin bir şekilde hür olacak ve eşit muamele göreceklerdir' demiştir.

“Yunan delegesinden sonra Birleşmiş Milletler'deki Türkiye Delegasyonu başkanı Selim Sarper kürsiye gelerek 34 sayfa tutan Türk görüşünü açıklamıştır.

“Selim Sarper, en önce selâhiyetsizlik meselesini ele almış ve Birleşmiş Milletlerin bir devletin içişlerine karışmaya selâhiyeti olmadığına işâret ederek muhtelif misaller vermiş ve fıkralar okumuştur.

“Türk delegesi, müteakiben, Yunan iddialarının hakikî mahiyetini izah ederek, Yunanistan'ın, kendi kendini idare prensibini ileri sürerek, Kıbrıs'ı ilhak etmeye çalıştığını söylemiştir.

 

YESEVÎZÂDE ALPARSLAN YASA - TERCÜMEİHÂL

1967'den beri “A. Yasa” ve “Yesevîzâde” imzâlı kitap ve makalelerin müellifi araştırmacı-yazar, Hacettepe Üniversitesi Fransızca Mütercim-Tercümanlık Anabilim Dalı ve Abant İzzet Baysal Üniversitesi Gazetecilik Bölümünden Emekli Yrd. Doç. Dr.

YESEVÎZÂDE ALPARSLAN YASA DİĞER YAZILARI

Yorum Yaz

  343878

-